Jakie produkty uboczne produkuje się z głów, kręgosłupów, płetw i skór ryb?
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - przetwórca ryb (SPC.05).
Z głów, kręgosłupów, płetw i skór ryb produkuje się mączki rybne. Odpady z obróbki ryb gotuje się, odciska z nich tłuszcz i wodę, a pozostałą masę suszy i miele. Powstaje proszek bogaty w białko i składniki mineralne, zwłaszcza wapń i fosfor z kości.
Reguła do zapamiętania: mączka rybna to pasza wysokobiałkowa dla zwierząt hodowlanych i ryb w akwakulturze. Jej produkcja pozwala wykorzystać tę znaczną część masy ryby, która nie trafia do filetów.
Przy produkcji mączki oddziela się też olej rybny. Zagospodarowanie odpadów zmniejsza koszty zakładu i obciążenie środowiska, dlatego większe przetwórnie mają własne linie mączkowe albo przekazują odpady wyspecjalizowanym zakładom.
Wszystkie odpowiedzi to produkty uboczne przemysłu rybnego, ale każdy z nich powstaje z innego surowca.
Trany techniczne uzyskuje się z tłuszczu ryb i zwierząt morskich, przede wszystkim z wątrób i tkanki tłuszczowej - nie są typowym produktem z kręgosłupów, płetw i skór.
Żelatynę spożywczą można otrzymać z kolagenu skór ryb, ale do jej produkcji potrzebny jest specjalnie przygotowany, czysty surowiec, a głowy i kręgosłupy nie są jej typowym źródłem.
Preparaty chitynowe wytwarza się z pancerzy skorupiaków (krewetek, krabów), bo chityna jest składnikiem ich szkieletu zewnętrznego. Ryby jej nie zawierają.
Pomaga zapamiętanie, z czego pochodzi każdy produkt: tran - z tłuszczu, żelatyna - z kolagenu, chityna - z pancerzy, mączka - z całych odpadów.
Najczęstszy błąd to wybór żelatyny, bo skóra rzeczywiście zawiera kolagen. Pytanie wymienia jednak cały zestaw odpadów - głowy, kręgosłupy, płetwy i skóry - a z takiej mieszaniny produkuje się mączki rybne.