Którą metodę utrwalania należy zastosować do produkcji konserw rybnych?
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - przetwórca ryb (SPC.05).
Do produkcji konserw rybnych stosuje się sterylizację. Szczelnie zamknięte puszki ogrzewa się w autoklawie w temperaturze powyżej 100°C, zwykle w granicach 110-121°C, co niszczy drobnoustroje razem z ich formami przetrwalnikowymi, w tym groźne bakterie beztlenowe.
Reguła do zapamiętania: konserwa to produkt w szczelnym opakowaniu, utrwalony sterylizacją, trwały w temperaturze pokojowej przez długi czas. Prezerwa to produkt utrwalony łagodniej (np. solą, kwasem, konserwantem), który trzeba przechowywać w chłodzie.
Ryby są surowcem o niskiej kwasowości, w którym mogą rozwijać się bakterie z rodzaju Clostridium, dlatego samo ogrzanie poniżej 100°C nie wystarcza. Parametry sterylizacji dobiera się do wielkości puszki i rodzaju produktu.
Wszystkie odpowiedzi to metody stosowane w technologii żywności, ale tylko jedna zapewnia trwałość konserwy w temperaturze pokojowej.
Pasteryzacja to ogrzewanie poniżej 100°C - niszczy formy wegetatywne drobnoustrojów, ale nie przetrwalniki. Stosuje się ją przy prezerwach i produktach przechowywanych w chłodzie, więc nie zapewnia długiej trwałości konserwy rybnej. To najczęstsza pomyłka w tym pytaniu.
Osmoza to zjawisko przenikania wody przez błonę półprzepuszczalną - wykorzystuje się je np. przy soleniu lub cukrzeniu, kiedy woda wydostaje się z tkanek, ale sama w sobie nie jest metodą produkcji konserw.
Kriokoncentracja to zagęszczanie płynów (np. soków) przez wymrażanie i oddzielenie kryształków lodu - nie ma zastosowania przy utrwalaniu ryb w puszkach.
Poprawna jest sterylizacja: tylko ogrzewanie w temperaturze powyżej 100°C niszczy przetrwalniki bakterii i pozwala przechowywać konserwę bez chłodzenia.