Przejdź do głównej treści
  1. Strona główna
  2. Rękodzielnik wyrobów włókienniczych
  3. MOD.08
  4. Pytanie

Kwalifikacja: MOD.08 - Wytwarzanie, konserwacja i renowacja rękodzielniczych wyrobów włókienniczych

Zawód: Rękodzielnik wyrobów włókienniczych

Kategorie: Surowce włókiennicze i przędze Tkaniny: budowa, sploty i parametry Tkactwo rękodzielnicze

Aby wykonać pasiak łowicki, na osnowę i wątek należy użyć przędzy

Odpowiedź lnianej i wełnianej jest właściwa, bo tradycyjny pasiak łowicki wykonywano jako tkaninę wełniano-lnianą: najczęściej osnowa była lniana, a wątek wełniany. To ma bardzo praktyczny sens. Len jest mocny, ma małą rozciągliwość i dobrze znosi naprężenie na krośnie, więc nadaje się na osnowę, która cały czas jest naciągnięta i pracuje pod obciążeniem. Wełna natomiast świetnie sprawdza się jako wątek, bo daje pełniejszą, miększą powierzchnię, dobrze przyjmuje barwniki i pozwala uzyskać intensywne, charakterystyczne pasy kolorystyczne. Moim zdaniem to dobry przykład, że w tkactwie surowiec dobiera się do funkcji nitki, a nie tylko do wyglądu wyrobu. W praktyce przy takim wyrobie trzeba pilnować równomiernego naprężenia osnowy, odpowiedniej grubości przędzy oraz zgodności kolorów wątku z wzorem regionalnym. Dobra praktyka branżowa mówi też, żeby przed tkaniem większej sztuki wykonać próbkę: sprawdzić dobijanie wątku, skurcz po zdjęciu z krosna i zachowanie przędzy po wykończeniu. Pasiak łowicki to nie jest zwykła kolorowa tkanina, tylko wyrób związany z tradycją stroju ludowego, dlatego naturalne surowce i klasyczna konstrukcja mają tu duże znaczenie.
W tym pytaniu łatwo pomylić ogólne właściwości ładnych tkanin z technologią konkretnego wyrobu regionalnego. Pasiak łowicki nie jest dowolną tkaniną w paski, tylko tradycyjnym wyrobem tkanym z określonego zestawu surowców. Zastosowanie lnu i jedwabiu mogłoby dać tkaninę naturalną, ale zupełnie o innym charakterze. Jedwab jest szlachetny, gładki i połyskliwy, jednak nie odpowiada typowej strukturze pasiaka łowickiego. Byłby też zbyt kosztowny i zbyt dekoracyjny w sensie dworskim, a nie ludowym. Częsty błąd polega na tym, że skoro oba włókna są naturalne, to uznaje się je za historycznie poprawne. A to za mało. Ważna jest jeszcze tradycja, wygląd powierzchni, chwyt tkaniny i sposób pracy na krośnie. Bawełna z wiskozą również nie pasuje do tego wyrobu. Wiskoza jest włóknem sztucznym celulozowym, ma inny połysk, inną układalność i przy zawilgoceniu zachowuje się inaczej niż wełna. Taka tkanina mogłaby być miękka i kolorowa, ale nie da typowej mięsistości oraz sprężystości wątku wełnianego. Bawełna z poliamidem to już rozwiązanie nowoczesne, bardziej techniczne lub odzieżowe, a nie zgodne z rękodzielniczą rekonstrukcją pasiaka. Poliamid zwiększa wytrzymałość i odporność na ścieranie, lecz wnosi syntetyczny chwyt, inną termikę i często nienaturalny wygląd powierzchni. Z mojego doświadczenia wynika, że przy takich pytaniach najlepiej myśleć nie tylko: co da się utkać, ale: z czego ten wyrób powinien być wykonany zgodnie z dobrą praktyką i tradycją. Dla pasiaka łowickiego prawidłowy zestaw to len na osnowę i wełna na wątek.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wyślemy tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.