Jaki wpływ na wyroby włókiennicze wykonane z surowców syntetycznych i przechowywane w magazynie ma niska wilgotność względna powietrza?
Niska wilgotność względna powietrza w magazynie sprzyja elektryzowaniu się wyrobów z włókien syntetycznych, dlatego ta odpowiedź jest właściwa. Włókna takie jak poliester, poliamid czy akryl mają małą higroskopijność, czyli słabo chłoną wilgoć z otoczenia. Gdy powietrze jest suche, na powierzchni materiału jest mniej cienkiej warstwy wody, która normalnie ułatwia odprowadzanie ładunków. Ładunki elektrostatyczne gromadzą się więc na powierzchni tkaniny, dzianiny albo przędzy i mogą powodować przyciąganie kurzu, sklejanie się warstw materiału, nieprzyjemne trzaski przy rozwijaniu bel czy nawet drobne wyładowania. W praktyce magazynowej to jest całkiem ważne, bo utrudnia kompletowanie, krojenie i pakowanie wyrobów. Z mojego doświadczenia najczęściej widać to zimą, gdy ogrzewanie mocno wysusza powietrze. Dobre praktyki branżowe zalecają utrzymywanie stabilnego mikroklimatu, często około 45-65% wilgotności względnej, zależnie od rodzaju wyrobu i zaleceń producenta. Przy badaniach tekstyliów jako warunki normalne często przyjmuje się 20°C i 65% RH, zgodnie z zasadami kondycjonowania stosowanymi w normach włókienniczych, np. PN-EN ISO 139. W magazynie pomaga też uziemienie urządzeń, stosowanie opakowań ograniczających tarcie, preparaty antystatyczne oraz unikanie zbyt suchego powietrza.
W tym zagadnieniu łatwo pomylić wpływ wilgotności na różne grupy surowców włókienniczych. Wyroby wykonane z surowców syntetycznych, takich jak poliester, poliamid, polipropylen czy akryl, zwykle nie chłoną dużej ilości wody. Ich higroskopijność jest niska, więc przy suchym powietrzu nie następuje typowe pęcznienie włókien ani nagła utrata wytrzymałości na rozciąganie. Oczywiście każdy materiał może starzeć się pod wpływem złych warunków, promieniowania UV, wysokiej temperatury albo działania chemikaliów, ale sama niska wilgotność względna nie jest główną przyczyną osłabienia syntetyków w magazynie. Tu bardziej chodzi o elektrostatykę. Suche powietrze zmniejsza przewodność powierzchniową i ładunki nie mają jak szybko się rozładować. Butwienie oraz pleśnienie kojarzą się raczej z nadmierną wilgotnością, słabą wentylacją i obecnością materiału podatnego na rozwój mikroorganizmów. Dotyczy to szczególnie włókien naturalnych, zwłaszcza celulozowych, jak len, bawełna czy juta, gdy są przechowywane w zawilgoconych pomieszczeniach. Syntetyki są na takie procesy biologiczne znacznie bardziej odporne, choć zabrudzenia organiczne na ich powierzchni też mogą sprzyjać nalotom. Typowy błąd myślowy polega na tym, że wilgoć traktuje się jako ogólnie szkodliwą albo ogólnie potrzebną, bez rozróżnienia rodzaju włókna. W praktyce magazynowej trzeba patrzeć na mikroklimat całościowo: stabilna temperatura, umiarkowana wilgotność względna, wentylacja, ochrona przed kurzem i światłem. Przy zbyt niskiej wilgotności dla syntetyków najbardziej charakterystycznym problemem będzie właśnie zwiększona możliwość powstawania ładunków elektrostatycznych na powierzchni wyrobów.