Którą przędzę należy zastosować, aby zwiększyć masę powierzchniową tkaniny?
Aby zwiększyć masę powierzchniową tkaniny, dobiera się przędzę o większej masie liniowej, czyli grubszą albo cięższą na tej samej długości. Masa liniowa, podawana najczęściej w tex, mówi ile gramów waży 1000 m przędzy. Jeżeli przy tej samej gęstości osnowy i wątku zastosujemy przędzę o większym tex, to w jednym metrze kwadratowym tkaniny znajdzie się więcej masy włókien. W efekcie rośnie gramatura, czyli masa powierzchniowa wyrażana w g/m². W praktyce tak robi się np. przy tkaninach odzieżowych zimowych, obiciowych, roboczych albo technicznych, gdzie potrzebna jest większa zwartość, lepsza osłona i często większa odporność użytkowa. Trzeba tylko pamiętać, że nie wystarczy bezmyślnie dać bardzo grubą przędzę, bo zmieni się też układ splotu, prześwity, sztywność i możliwość poprawnego dobicia wątku na krośnie. Z mojego doświadczenia to jest właśnie typowa decyzja technologiczna: najpierw zakładana gramatura, potem dobór przędzy, gęstości nitek i splotu. W branży masę liniową przędzy sprawdza się zgodnie z dobrą praktyką laboratoryjną, np. w odniesieniu do metod typu PN-EN ISO 2060, a masę powierzchniową tkaniny według zasad stosowanych dla wyrobów włókienniczych, np. PN-EN 12127. To porządkuje temat i pozwala porównywać wyniki między partiami materiału.
W tym pytaniu łatwo pomylić właściwości użytkowe przędzy z parametrem, który realnie wpływa na masę powierzchniową tkaniny. Higroskopijność oznacza zdolność włókien lub przędzy do pochłaniania wilgoci z otoczenia. Jest ważna przy komforcie noszenia, odczuciu suchości, elektryzowaniu się czy zachowaniu wyrobu w różnych warunkach klimatycznych, ale sama w sobie nie jest właściwym sposobem zwiększania gramatury tkaniny. Materiał bardziej higroskopijny może chwilowo ważyć więcej po pochłonięciu wilgoci, jednak to nie jest kontrolowana masa powierzchniowa wyrobu w sensie technologicznym.
Wytrzymałość przędzy także nie oznacza automatycznie większej masy. Cienka przędza z włókien wysokiej jakości może mieć dużą wytrzymałość, a mimo to dawać lekką tkaninę. To częsty błąd myślowy: skoro coś jest mocniejsze, to wydaje się cięższe. W tekstyliach nie zawsze tak to działa, bo wytrzymałość zależy od rodzaju włókien, skrętu, równomierności i budowy przędzy.
Niepalność albo trudnopalność dotyczy zachowania materiału w kontakcie z ogniem. Można ją uzyskać przez dobór specjalnych włókien albo przez wykończenie chemiczne, ale nie jest to podstawowy parametr służący do zwiększania masy powierzchniowej. Czasem wykończenie może minimalnie dodać masy, lecz w projektowaniu tkaniny zasadnicze znaczenie ma masa liniowa przędzy oraz liczba nitek osnowy i wątku na jednostkę długości. Dlatego poprawnym kierunkiem jest wybór przędzy o większej masie liniowej, bo ona bezpośrednio zwiększa ilość surowca przypadającą na 1 m² tkaniny.
Wytrzymałość przędzy także nie oznacza automatycznie większej masy. Cienka przędza z włókien wysokiej jakości może mieć dużą wytrzymałość, a mimo to dawać lekką tkaninę. To częsty błąd myślowy: skoro coś jest mocniejsze, to wydaje się cięższe. W tekstyliach nie zawsze tak to działa, bo wytrzymałość zależy od rodzaju włókien, skrętu, równomierności i budowy przędzy.
Niepalność albo trudnopalność dotyczy zachowania materiału w kontakcie z ogniem. Można ją uzyskać przez dobór specjalnych włókien albo przez wykończenie chemiczne, ale nie jest to podstawowy parametr służący do zwiększania masy powierzchniowej. Czasem wykończenie może minimalnie dodać masy, lecz w projektowaniu tkaniny zasadnicze znaczenie ma masa liniowa przędzy oraz liczba nitek osnowy i wątku na jednostkę długości. Dlatego poprawnym kierunkiem jest wybór przędzy o większej masie liniowej, bo ona bezpośrednio zwiększa ilość surowca przypadającą na 1 m² tkaniny.