Którego narzędzia używał tkacz, przygotowując do tkania krosno przedstawione na rysunku?
Narzędzie 1 to właściwy wybór, bo jest to typowy przewlekacz/haczyk tkacki używany przy przygotowaniu krosna, zwłaszcza do przeciągania nitek osnowy przez oczka nicielnic i szczeliny płochy. Na zdjęciu krosna widać etap związany z założeniem osnowy i jej uporządkowaniem przed tkaniem: nitki są rozdzielone, przewleczone i wiązane w pasma, żeby uzyskać równomierne napięcie. W praktyce bez takiego narzędzia praca byłaby bardzo wolna, a przy cieńszej przędzy łatwo byłoby rozwarstwić nitkę albo pomylić kolejność osnowy. Dobra praktyka tkacka mówi, żeby podczas przewlekania trzymać krzyż osnowowy, kontrolować kolejność nitek i nie ciągnąć ich na siłę przez płochę. Moim zdaniem to jedno z tych prostych narzędzi, które wygląda niepozornie, ale mocno wpływa na jakość tkaniny. Źle przewleczona osnowa daje później błędy splotu, nierówne brzegi i problemy z otwieraniem przesmyku.
W tym pytaniu łatwo pomylić narzędzia, bo wszystkie kojarzą się z pracą rękodzielniczą przy włóknach, nitkach albo przędzy. Trzeba jednak patrzeć na konkretną czynność: przygotowanie krosna do tkania, czyli przede wszystkim przewlekanie osnowy przez elementy krosna, ustawienie nitek w odpowiedniej kolejności i przygotowanie ich do równomiernego napięcia. Narzędzie z drewnianą rączką i cienkim haczykiem może kojarzyć się z chwytaniem nitki, ale w praktyce częściej służy do innych prac pomocniczych, naprawczych albo technik zdobniczych, a nie do systematycznego przewlekania dużej liczby nitek przez płochę i nicielnice. Haczyk z zapadką jest typowy raczej dla wykonywania dywaników, pracy z węzłem smyrneńskim albo przeciągania krótkich odcinków przędzy przez podkład, więc jego kształt nie pasuje do przygotowania osnowy na krośnie. Igła również nie jest dobrym wyborem, bo służy do szycia, zszywania, wykańczania lub ewentualnie ręcznego przeplatania, ale nie zapewnia wygodnego i szybkiego przeciągania osnowy przez wąskie szczeliny płochy. Typowy błąd myślowy polega tutaj na tym, że wybiera się każde narzędzie, które ma oczko albo haczyk. W tkactwie liczy się jednak funkcja narzędzia i ergonomia pracy: przy zakładaniu osnowy potrzebny jest płaski, precyzyjny przewlekacz, który nie niszczy przędzy i pozwala zachować prawidłowy porządek nitek.