Który parametr tkaniny można wyznaczyć, znając długość nitki wyprostowanej i jej pozorną długość w tkaninie?
Chodzi tu o wrobienie, czyli parametr pokazujący, o ile nitka w tkaninie jest dłuższa po wyprostowaniu niż wynosi jej pozorna długość w gotowej tkaninie. W tkaninie nitka osnowy albo wątku nie leży idealnie prosto, bo przeplata się z drugą grupą nitek, faluje, omija nitki prostopadłe i tworzy strukturę splotu. Dlatego po wypruciu i delikatnym wyprostowaniu okazuje się dłuższa niż odcinek tkaniny, z którego została pobrana. Najczęściej liczy się to ze wzoru $w=\frac{L-l}{l}\cdot100\%$, gdzie L to długość nitki wyprostowanej, a l to jej pozorna długość w tkaninie. Moim zdaniem to jeden z tych parametrów, które dobrze pokazują, że tkanina to nie tylko płaski kawałek materiału, ale dość precyzyjna konstrukcja. Wrobienie jest ważne przy obliczaniu zużycia przędzy, planowaniu osnowy, ustalaniu kosztów i kontroli jakości. W praktyce, gdy projektuje się tkaninę na krosno, trzeba doliczyć wrobienie, bo inaczej zabraknie przędzy albo wyrób po zdjęciu z krosna będzie miał inne wymiary niż zakładano. Dobre praktyki laboratoryjne wymagają też, żeby próbki badać w ustalonych warunkach klimatycznych, zwykle zgodnie z zasadą kondycjonowania wyrobów włókienniczych, np. okolice 20°C i 65% wilgotności względnej. To zmniejsza błędy pomiarowe, bo włókna potrafią chłonąć wilgoć i zmieniać swoje wymiary.
Znajomość długości nitki wyprostowanej oraz jej pozornej długości w tkaninie nie służy bezpośrednio do wyznaczania masy powierzchniowej, masy liniowej ani grubości. Te pojęcia są ze sobą powiązane w technologii włókienniczej, ale wynikają z innych pomiarów. Masa powierzchniowa tkaniny określa, ile waży określona powierzchnia wyrobu, najczęściej podaje się ją w g/m². Do jej wyznaczenia trzeba znać masę próbki i jej pole powierzchni, a nie samo skrócenie czy falowanie nitki w splocie. Oczywiście wrobienie wpływa pośrednio na ilość zużytej przędzy, więc może mieć znaczenie przy kalkulacji masy tkaniny, ale nie jest tym samym parametrem. Masa liniowa dotyczy przędzy lub nitki i mówi, jaka masa przypada na określoną długość, na przykład w tex. Tu potrzebna jest masa odcinka przędzy oraz jego długość, najlepiej po kondycjonowaniu zgodnie z dobrą praktyką pomiarową. Samo porównanie długości wyprostowanej z pozorną długością w tkaninie nie daje jeszcze informacji, ile ta nitka waży. Grubość tkaniny mierzy się zwykle grubościomierzem pod określonym naciskiem, zgodnie z procedurami badawczymi typu PN-EN ISO 5084. To parametr przestrzenny, zależny od splotu, przędzy, wykończenia i sprężystości wyrobu. Typowy błąd polega na tym, że ktoś widzi słowo „długość” i od razu kojarzy je z masą liniową albo wymiarami tkaniny. A tutaj istotą jest różnica między nitką falującą w strukturze splotu a nitką po wyprostowaniu. Ta różnica właśnie opisuje wrobienie, czyli praktycznie mówiąc: ile dodatkowej nitki zużywa się przez przeplatanie osnowy i wątku.