Który z wymienionych haftów jest haftem ażurowym?
Haft richelieu jest haftem ażurowym, bo jego charakterystyczną cechą jest wycinanie fragmentów tkaniny i obrzucanie powstałych brzegów gęstym ściegiem, najczęściej dzierganym lub obrzucającym. Dzięki temu w materiale powstają prześwity, czyli ażury. To właśnie odróżnia go od zwykłych haftów powierzchniowych, gdzie wzór powstaje głównie przez prowadzenie nici po tkaninie, bez celowego usuwania części podłoża. W praktyce richelieu stosuje się często przy obrusach, serwetach, bieżnikach, kołnierzykach, mankietach i dekoracyjnej bieliźnie stołowej. Moim zdaniem jest to jeden z bardziej efektownych haftów, ale też wymagający dokładności, bo źle podcięta tkanina albo zbyt luźne obrzucenie brzegu szybko psuje cały wyrób. W dobrej praktyce najpierw nanosi się wzór, potem wykonuje fastrygę lub ściegi wzmacniające, następnie obszywa kontury, a dopiero na końcu ostrożnie wycina tło małymi, ostrymi nożyczkami hafciarskimi. Ważny jest też dobór tkaniny: najlepiej sprawdzają się materiały o dość stabilnym splocie, np. len lub bawełna, bo łatwiej utrzymać równy brzeg i czysty ażur. Przy ocenie wyrobu patrzy się na równość ściegów, brak strzępienia, symetrię motywu i stabilność mostków łączących elementy wzoru.
W tym pytaniu trzeba zwrócić uwagę na słowo ażurowy, bo ono jest tutaj kluczem. Haft ażurowy to taki, w którym w tkaninie powstają prześwity, zwykle przez wycięcie części materiału albo przez odpowiednie rozdzielenie i obrabianie nitek. Do tej grupy należy haft richelieu, ponieważ kontury wzoru są obszywane, a wybrane fragmenty tła wycina się, tworząc dekoracyjne otwory. To nie jest tylko ozdobne prowadzenie nici po powierzchni, ale praca mocno związana z konstrukcją samej tkaniny. Haft krzyżykowy bywa bardzo dekoracyjny i często kojarzy się z rękodziełem, ale technicznie polega na wykonywaniu krzyżujących się ściegów, najczęściej na kanwie lub tkaninie o regularnym splocie. Nie tworzy ażuru, tylko pokrywa powierzchnię kolorem nici. Haft łańcuszkowy tworzy linię z kolejnych pętelek przypominających ogniwa łańcuszka, więc nadaje się do konturów, napisów i motywów roślinnych, ale nadal jest haftem powierzchniowym. Haft sznureczkowy również buduje wypukłą, liniową dekorację, często podobną do skręconego sznurka. Typowy błąd polega na tym, że ktoś uznaje każdy ozdobny lub efektowny haft za ażurowy. Ażur oznacza jednak konkretną cechę technologiczną: otwory i prześwity w materiale. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to tak: jeśli wzór wymaga bezpiecznego obszycia brzegów i dopiero potem wycięcia tkaniny, bardzo możliwe, że mówimy o hafcie ażurowym, takim jak richelieu.