Splot lewoprawy można wykonać przy użyciu
A. klocków.
B. drutów.
C. szydełka.
D. igły.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2021 (arkusz AU.18-SG-21.01).
Splot lewoprawy wykonuje się przy użyciu drutów, bo jest to technika typowa dla dzianin ręcznych, gdzie oczka prawe i lewe tworzą określony układ na powierzchni wyrobu. Na drutach można swobodnie przerabiać oczka z prawej i lewej strony robótki, dzięki czemu powstają takie efekty jak ściągacz, ryż, prążki albo proste układy fakturowe. W praktyce ważne jest dobranie grubości drutów do przędzy, zwykle według informacji z etykiety, ale najlepiej zrobić też próbkę, np. 10 cm × 10 cm. Moim zdaniem to najpewniejszy sposób, bo każda osoba trochę inaczej napina nitkę. Dobra praktyka dziewiarska wymaga równego prowadzenia przędzy, pilnowania liczby oczek i kontrolowania, czy oczka prawe i lewe nie są przypadkowo zamieniane. Taki splot stosuje się w swetrach, czapkach, szalikach, mankietach i wykończeniach, gdzie liczy się elastyczność oraz estetyczna, powtarzalna struktura dzianiny.
W tym pytaniu łatwo pomylić różne narzędzia rękodzielnicze, bo wszystkie są związane z wyrobami włókienniczymi, ale nie służą do tego samego. Splot lewoprawy jest związany z techniką dziania na drutach, czyli z tworzeniem oczek prawych i lewych oraz ich układaniem w rządki. Igła kojarzy się z nitką, więc może wydawać się dobrym wyborem, ale igłą wykonuje się głównie szycie, cerowanie albo haft. Tam powstają ściegi, a nie klasyczna struktura dzianiny z oczek przerabianych kolejno na drutach. Klocki są narzędziem do koronki klockowej, gdzie nici przeplata się i skręca na poduszce według wzoru. To zupełnie inna technika, bardziej plecionkowa niż dziewiarska. Szydełko również tworzy oczka, ale pracuje się nim na jednej aktywnej pętelce i uzyskuje inne sploty, np. półsłupki, słupki czy oczka łańcuszka. Z mojego doświadczenia najczęstszy błąd polega na tym, że ktoś widzi nitkę i oczko, więc od razu wrzuca szydełko i druty do jednej szuflady. W technologii wyrobów włókienniczych trzeba jednak rozróżniać narzędzie, sposób formowania oczka i końcową budowę wyrobu. Dla splotu lewoprawego właściwe są druty, bo tylko one pozwalają wygodnie przerabiać rzędy oczek prawych i lewych w klasycznej dzianinie ręcznej.