Na podstawie danych zawartych w tabeli dobierz klej, którego użycie do klejenia złączy wykonanych z drewna litego zapewni uzyskanie wytrzymałości spoiny na sucho, wynoszącą 17 MPa i bardzo dobrą odporność na obciążenia dynamiczne i statyczne.
| Właściwości kleju | Rodzaj kleju | |||
|---|---|---|---|---|
| polioctanowinylowy | mocznikowy | melaminowy | kazeinowy | |
| Postać handlowa i użytkowa | płynna emulsja | proszek, błona płynna | perełki, błona płynna | proszek |
| Lepkość | 6500 – 7500 MPa.s | 40000 – 6000 MPa.s | 10 000 cP | 60 – 130⁰E |
| Wytrzymałość spoiny na sucho MPa | 12 – 18,0 | 4,0 – 13,0 | 3,9 – 11,8 | 7,0 – 9,0 |
| Wytrzymałość spoiny na mokro MPa | 1,2 – 4,0 | 1,5 – 3,0 | 3,9 – 12,7 | 9,0 |
| Stężenie% | 35 - 70 | 60 - 70 | 60 - 70 | 30 - 45 |
| Odporność na obciążenia dynamiczne i statyczne | bardzo dobra | słaba | dobra | dobra |
A. Kazeinowy
B. Polioctanowinylowy
C. Mocznikowy
D. Melaminowy
W tabeli trzeba było zestawić dwa warunki naraz: wytrzymałość spoiny na sucho ma wynosić 17 MPa oraz odporność na obciążenia dynamiczne i statyczne ma być bardzo dobra. Te wymagania spełnia klej polioctanowinylowy, czyli popularny klej PVAc stosowany w stolarstwie. Jego wytrzymałość na sucho podana jest jako 12–18 MPa, więc wartość 17 MPa mieści się w tym zakresie. Dodatkowo w ostatnim wierszu tabeli przy tym kleju widnieje odporność bardzo dobra, co od razu odróżnia go od pozostałych. W praktyce taki klej dobrze sprawdza się przy klejeniu złączy z drewna litego, np. połączeń czopowych, kołkowych, listew, ram, klejonki meblowej czy elementów krzeseł, o ile warunki użytkowania są zgodne z klasą odporności kleju. Moim zdaniem ważne jest też pamiętać, że sama nazwa kleju nie załatwia wszystkiego. Trzeba pilnować wilgotności drewna, dokładnego spasowania powierzchni, równomiernego naniesienia kleju, czasu otwartego i odpowiedniego docisku. W dobrych praktykach branżowych odnosi się to m.in. do badań wytrzymałości spoin według zasad podobnych do PN-EN 205 oraz klasyfikacji odporności klejów do drewna wg PN-EN 204. Czyli: wybór kleju z tabeli to jedno, a poprawne wykonanie spoiny to drugie, bez tego nawet dobry klej może dać słaby wynik.
Przy tym pytaniu łatwo wpaść w pułapkę i patrzeć tylko na to, że dany klej jest stosowany do drewna. A tu trzeba porównać konkretne parametry z tabeli, nie ogólną popularność materiału. Klej melaminowy może kojarzyć się z dobrą odpornością na wilgoć i z bardziej specjalistycznymi zastosowaniami, ale w podanej tabeli jego wytrzymałość spoiny na sucho wynosi tylko 3,9–11,8 MPa. To wyraźnie za mało, jeśli wymagane jest 17 MPa. Do tego odporność na obciążenia dynamiczne i statyczne jest określona jako dobra, a nie bardzo dobra. Klej mocznikowy również nie pasuje, bo zakres 4,0–13,0 MPa nie obejmuje wartości 17 MPa, a odporność na obciążenia jest słaba. W praktyce takie kleje bywają używane np. w płytach i okleinowaniu, ale nie zawsze są dobrym wyborem tam, gdzie złącze z drewna litego ma dobrze znosić zmienne obciążenia. Klej kazeinowy ma w tabeli jeszcze niższą wytrzymałość na sucho, 7,0–9,0 MPa, więc też odpada, mimo że historycznie był stosowany w stolarstwie. Typowy błąd myślowy polega na tym, że wybiera się klej według skojarzenia: melaminowy brzmi mocno, kazeinowy tradycyjnie, mocznikowy przemysłowo. Tymczasem w zadaniu liczą się liczby i opis odporności. Jedynie klej polioctanowinylowy ma zakres 12–18 MPa, czyli obejmuje 17 MPa, oraz bardzo dobrą odporność na obciążenia dynamiczne i statyczne. Przy złączach z litego drewna to ma duże znaczenie, bo spoina pracuje razem z drewnem, które kurczy się, pęcznieje i przenosi siły w różnych kierunkach.