Pożarów urządzeń pod napięciem nie wolno gasić
W przypadku pożaru urządzeń będących pod napięciem nie wolno używać wody, bo H₂O w praktyce bardzo często przewodzi prąd. Sama chemicznie czysta woda przewodzi słabo, ale w realnych warunkach mamy w niej sole mineralne, zabrudzenia, pył, środki czyszczące i metalowe elementy instalacji. Strumień wody może więc stworzyć drogę przepływu prądu od urządzenia do osoby gaszącej. To grozi porażeniem, łukiem elektrycznym, zwarciem i dodatkowym uszkodzeniem instalacji. Dobra praktyka BHP jest prosta: najpierw, jeśli da się to zrobić bezpiecznie, odłączyć zasilanie, a dopiero potem gasić odpowiednim środkiem. Do urządzeń elektrycznych stosuje się gaśnice proszkowe albo CO₂, oznaczone jako dopuszczone do użycia przy urządzeniach pod napięciem, zwykle z podaną granicą np. do 1000 V i minimalną odległością. Halony historycznie też były skuteczne elektrycznie, choć dziś są mocno ograniczone środowiskowo. Moim zdaniem to jedna z tych zasad, które trzeba mieć odruchowo w głowie: prąd i woda to bardzo zły zestaw.
Przy pożarze urządzenia pod napięciem głównym problemem nie jest tylko sam ogień, ale jednocześnie ryzyko porażenia prądem oraz powstania zwarcia. Dlatego zabronionym środkiem jest woda, a nie typowe środki przeznaczone do gaszenia sprzętu elektrycznego. Łatwo się tu pomylić, bo wiele osób kojarzy wodę jako najbardziej naturalny sposób gaszenia pożaru. W instalacjach elektrycznych takie myślenie jest jednak niebezpieczne. Strumień wody może przewodzić prąd przez rozpuszczone minerały i zabrudzenia, a do tego rozpryski mogą dostać się do rozdzielnic, silników, komputerów czy zasilaczy. Efekt bywa odwrotny do zamierzonego: większe uszkodzenia, zwarcie, łuk elektryczny i zagrożenie dla człowieka. Halon nie jest obecnie standardowym wyborem ze względu na przepisy środowiskowe i niszczenie warstwy ozonowej, ale technicznie był środkiem nieprzewodzącym i stosowanym dawniej przy urządzeniach elektrycznych. Proszek gaśniczy również nie przewodzi prądu w typowych warunkach i jest powszechnie stosowany, choć brudzi oraz może uszkodzić delikatną elektronikę. CO₂ także nadaje się do gaszenia urządzeń pod napięciem, bo nie zostawia osadu i nie przewodzi, ale wymaga ostrożności w małych pomieszczeniach, bo wypiera tlen. Z mojego doświadczenia najrozsądniejsza procedura to: nie panikować, odłączyć zasilanie jeśli jest to bezpieczne, użyć właściwej gaśnicy i wezwać pomoc, zamiast łapać za wodę z przyzwyczajenia.