Który z wymienionych organów jest organem stanowiącym i kontrolnym samorządu województwa?
A. Wojewoda.
B. Starosta.
C. Marszałek województwa.
D. Sejmik województwa.
Sejmik województwa jest organem stanowiącym i kontrolnym samorządu województwa, więc ta odpowiedź trafia w sedno. W praktyce oznacza to, że sejmik podejmuje najważniejsze uchwały dotyczące województwa, np. uchwala budżet województwa, strategię rozwoju, programy regionalne, statut województwa czy zasady gospodarowania mieniem. Ma też funkcję kontrolną wobec zarządu województwa, którego przewodniczącym jest marszałek. Kontrola odbywa się m.in. przez komisję rewizyjną, analizę wykonania budżetu i procedurę absolutorium. Moim zdaniem najłatwiej to zapamiętać przez prosty schemat: sejmik decyduje i kontroluje, a zarząd z marszałkiem wykonuje uchwały. To jest bardzo praktyczne rozróżnienie, bo w administracji często trzeba wiedzieć, kto może wydać decyzję, kto przyjmuje uchwałę, a kto tylko realizuje przyjętą politykę. Dobra praktyka w nauce administracji to porównywanie poziomów samorządu: w gminie organem stanowiącym jest rada gminy, w powiecie rada powiatu, a w województwie właśnie sejmik województwa.
W tym pytaniu łatwo pomylić organy samorządu terytorialnego z organami administracji rządowej albo z organami wykonawczymi. Starosta nie jest organem województwa, tylko działa na poziomie powiatu. Kieruje pracą zarządu powiatu i wykonuje zadania powiatowe, więc kojarzy się z administracją lokalną, ale nie ma roli organu stanowiącego i kontrolnego w samorządzie województwa. Wojewoda też może brzmieć przekonująco, bo nazwa jest podobna do województwa, ale to przedstawiciel Rady Ministrów w terenie, czyli organ administracji rządowej. Wojewoda sprawuje m.in. nadzór nad legalnością działań samorządu, ale nie jest organem samorządu województwa. Marszałek województwa natomiast należy do struktury samorządowej, jednak pełni funkcję wykonawczą. Przewodniczy zarządowi województwa i odpowiada za realizację uchwał sejmiku, zarządzanie bieżącymi sprawami oraz reprezentowanie województwa w wielu sytuacjach. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś wybiera osobę kojarzoną z władzą i reprezentacją, zamiast sprawdzić, czy chodzi o organ stanowiący i kontrolny. W administracji to rozróżnienie jest ważne: organ stanowiący uchwala i kontroluje, a organ wykonawczy wdraża i zarządza. Dla województwa takim organem stanowiącym i kontrolnym jest sejmik województwa, i to wynika wprost z konstrukcji samorządu województwa.