Zgodnie z przytoczonym przepisem, co do zasady, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności starosty w sprawach należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, jest
| Wyciąg z Kodeksu postępowania administracyjnego | |
|---|---|
| (…) | |
| Art. 229. Jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności: | |
| 1) | rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa – wojewoda, a w zakresie spraw finansowych – regionalna izba obrachunkowa; |
| 2) | organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego oraz kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych w sprawach należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej – wojewoda lub organ wyższego stopnia; |
| 3) | wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 – rada gminy; |
| 4) | zarządu powiatu oraz starosty, a także kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 – rada powiatu; |
| 5) | zarządu i marszałka województwa, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 – sejmik województwa; |
| 6) | wojewody w sprawach podlegających rozpatrzeniu według kodeksu – właściwy minister, a w innych sprawach – Prezes Rady Ministrów; |
| 7) | innego organu administracji rządowej, organu przedsiębiorstwa państwowego lub innej państwowej jednostki organizacyjnej – organ wyższego stopnia lub sprawujący bezpośredni nadzór; |
| (…) | |
A. rada powiatu.
B. minister właściwy do spraw administracji.
C. wojewoda.
D. Prezes Rady Ministrów.
W tej sytuacji organem właściwym jest wojewoda, ponieważ pytanie dotyczy skargi na starostę w zakresie zadań zleconych z administracji rządowej. To jest ważne rozróżnienie: starosta może wykonywać zadania powiatowe, ale może też realizować zadania zlecone przez państwo, np. związane z administracją rządową na terenie powiatu. Wtedy nie patrzymy tylko na zwykłą kontrolę samorządową, lecz na przepis art. 229 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z nim w takich sprawach właściwy jest wojewoda lub organ wyższego stopnia. W podanych odpowiedziach najlepiej i zgodnie z przepisem pasuje wojewoda. Praktycznie wygląda to tak, że jeżeli obywatel składa skargę na sposób działania starosty przy wykonywaniu zadania zleconego, np. związanego z administracją rządową, to skargi nie kieruje się zasadniczo do rady powiatu. Moim zdaniem to jeden z tych przepisów, gdzie trzeba spokojnie doczytać końcówkę zdania, bo właśnie ona zmienia właściwość organu. Dobra praktyka urzędowa polega na tym, żeby przed przyjęciem lub przekazaniem skargi ustalić, czy sprawa dotyczy zadania własnego samorządu, czy zadania zleconego z zakresu administracji rządowej.
W tym pytaniu łatwo pomylić zwykłą kontrolę samorządową z kontrolą wykonywania zadań administracji rządowej. Rada powiatu faktycznie pojawia się w art. 229 KPA przy skargach dotyczących zarządu powiatu oraz starosty, ale tylko z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2. Ten wyjątek jest kluczowy. Jeżeli sprawa należy do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, to wchodzimy właśnie w pkt 2, a wtedy właściwy jest wojewoda lub organ wyższego stopnia. Typowy błąd polega na tym, że ktoś widzi słowo starosta i od razu kojarzy je z radą powiatu, bez sprawdzenia rodzaju zadania. W praktyce administracyjnej takie skróty myślowe potrafią skutkować przekazaniem skargi do niewłaściwego organu, a to opóźnia załatwienie sprawy. Minister właściwy do spraw administracji nie jest tutaj podstawowym organem do rozpatrywania takich skarg, bo art. 229 nie wskazuje go dla skarg na starostę w tej kategorii spraw. Prezes Rady Ministrów też nie pasuje, ponieważ przepis wiąże go głównie z określonymi skargami dotyczącymi wojewody w sprawach innych niż rozpatrywane według kodeksu. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać prostą zasadę: przy staroście najpierw ustalamy, czy chodzi o zadanie własne powiatu, czy zlecone z administracji rządowej. Dopiero potem wybieramy organ właściwy. W tym przypadku decydujące jest zadanie zlecone, więc właściwy będzie wojewoda.