Zgodnie z przytoczonymi przepisami, co do zasady, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności starosty w sprawach należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, jest
| Wyciąg z Kodeksu postępowania administracyjnego | |
|---|---|
| Art. 229 | |
| Jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności: 1) rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa — wojewoda, a w zakresie spraw finansowych — regionalna izba obrachunkowa; 2) organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego oraz kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych w sprawach należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej — wojewoda lub organ wyższego stopnia; 3) wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 — rada gminy; 4) zarządu powiatu oraz starosty, a także kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 — rada powiatu; 5) zarządu i marszałka województwa, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 — sejmik województwa; 6) wojewody w sprawach podlegających rozpatrzeniu według kodeksu — właściwy minister, a w innych sprawach — Prezes Rady Ministrów; 7) innego organu administracji rządowej, organu przedsiębiorstwa państwowego lub innej państwowej jednostki organizacyjnej — organ wyższego stopnia lub sprawujący bezpośredni nadzór (...) | |
A. sejmik województwa.
B. rada powiatu.
C. minister właściwy do spraw administracji.
D. wojewoda.
W tym pytaniu kluczowe jest zauważenie, że chodzi o starostę, ale nie w każdej sprawie powiatowej, tylko w sprawach należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. To robi dużą różnicę. Zgodnie z art. 229 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy szczególne nie wskazują innego organu, skargi dotyczące organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego w takich właśnie sprawach rozpatruje wojewoda albo organ wyższego stopnia. Wśród podanych odpowiedzi właściwy jest więc wojewoda. Praktycznie wygląda to tak, że gdy starosta wykonuje zadania administracji rządowej, np. określone sprawy z zakresu ewidencji, zezwoleń albo nadzoru przekazane ustawowo powiatowi, nie traktujemy tego tak samo jak zwykłych zadań własnych powiatu. Wojewoda pełni wtedy funkcję kontrolno-nadzorczą wobec wykonywania administracji rządowej w terenie. Moim zdaniem to jeden z tych przepisów, gdzie trzeba bardzo uważnie czytać końcówkę zdania, bo samo słowo starosta może automatycznie kojarzyć się z radą powiatu. Dobra praktyka w urzędzie jest taka: najpierw ustalić, jakiego rodzaju zadania dotyczy skarga, a dopiero potem wskazywać organ właściwy do jej rozpatrzenia.
Najczęstszy błąd w tym pytaniu polega na tym, że ktoś widzi słowo starosta i od razu wybiera radę powiatu. Taki wybór byłby sensowny tylko przy sprawach dotyczących starosty, zarządu powiatu albo powiatowych jednostek organizacyjnych poza zakresem zadań zleconych z administracji rządowej. Art. 229 KPA wyraźnie jednak robi wyjątek: gdy sprawa należy do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, właściwy jest wojewoda lub organ wyższego stopnia. To rozróżnienie jest bardzo praktyczne, bo w administracji samorząd może działać raz jako wykonawca własnych zadań lokalnych, a innym razem jako podmiot realizujący zadania państwa. I wtedy zmienia się nadzór oraz właściwość skargowa. Sejmik województwa nie pasuje, bo dotyczy zasadniczo organów województwa samorządowego, takich jak zarząd województwa czy marszałek województwa, a nie starosty. Minister właściwy do spraw administracji też nie jest tu standardowym adresatem skargi. Minister pojawia się raczej przy skargach na wojewodę albo inne organy administracji rządowej w określonych układach właściwości. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to przez pytanie pomocnicze: czy sprawa jest zadaniem własnym samorządu, czy zadaniem rządowym zleconym do wykonania? Jeśli jest zlecona z administracji rządowej, naturalnym organem kontrolnym w terenie będzie wojewoda. I tu właśnie o to chodziło.