Kwalifikacja: ROL.05 - Organizacja i prowadzenie przedsiębiorstwa w agrobiznesie

W tym pytaniu łatwo się pomylić, bo na pierwszy rzut oka wszystkie wymienione koszty „brzmią” jak typowe wydatki firmy. Klucz leży jednak w zrozumieniu różnicy między kosztem stałym a zmiennym. Koszt stały to taki, który w krótkim okresie nie zależy bezpośrednio od wielkości produkcji. Natomiast koszt zmienny rośnie lub maleje wraz ze zmianą ilości wytwarzanych wyrobów lub świadczonych usług. Zużyte materiały to klasyczny koszt zmienny – im więcej produkujemy, tym więcej zużywamy surowców, opakowań, komponentów. Jeśli zakład w danym miesiącu nic nie wytwarza, to materiały praktycznie nie są pobierane z magazynu, więc koszt ich zużycia spada do zera. Podobnie z robocizną bezpośrednią: w typowym ujęciu rachunkowości zarządczej wynagrodzenia pracowników produkcyjnych, naliczane np. za sztukę wyrobu lub za przepracowane roboczogodziny przy maszynie, zmieniają się wraz z liczbą wyprodukowanych jednostek. Oczywiście w praktyce bywa różnie, bo są też elementy płacy stałej, ale w klasycznym podziale kosztów to właśnie robocizna bezpośrednia jest zaliczana do kosztów zmiennych. Zużycie energii elektrycznej w produkcji także w dużej części zależy od poziomu działalności: maszyny pracują dłużej, linia technologiczna chodzi więcej godzin, więc rachunek za energię rośnie. Część energii ma charakter bardziej stały (np. oświetlenie biur), ale w kontekście produkcji zwykle traktuje się ją jako koszt zmienny lub mieszany. Typowym błędem jest patrzenie tylko na to, że „firma płaci co miesiąc”, i z tego powodu uznawanie wszystkiego za koszt stały. W rachunkowości zarządczej patrzymy jednak na zależność od wolumenu produkcji, a nie od kalendarza. Dlatego zużyte materiały, robocizna bezpośrednia i energia produkcyjna nie spełniają definicji kosztu stałego, w przeciwieństwie do kosztów ogólnego zarządu, które są ponoszone niezależnie od tego, czy zakład pracuje na 30% czy 90% mocy.