Kwalifikacja: ROL.05 - Organizacja i prowadzenie przedsiębiorstwa w agrobiznesie

W tym zadaniu łatwo się pomylić, bo wszystkie podane operacje wyglądają na „zwykłe” zdarzenia w firmie i w praktyce dnia codziennego mało kto zastanawia się, co dokładnie robią z bilansem. Klucz tkwi w tym, czy dana transakcja wpływa tylko na aktywa, czy także na pasywa, czyli źródła finansowania majątku. W rachunkowości mówimy, że operacja zmieniająca wyłącznie aktywa to taka, która przekształca jedne składniki majątku w inne, bez zmiany zadłużenia i kapitału własnego. Typowy błąd myślowy polega na tym, że skoro „coś kupujemy”, to ludzie automatycznie zakładają, że to musi być operacja tylko po stronie aktywów. Tymczasem przy zakupie samochodu na kredyt pojawia się nowe zobowiązanie wobec banku. Aktywa rosną (samochód jako środek trwały), ale równocześnie rosną pasywa (kredyt), więc jest to operacja aktywno–pasywna, a nie tylko w obrębie aktywów. Podobny problem występuje przy spłacie raty kredytu z rachunku bankowego. Tutaj maleją aktywa (środki pieniężne na koncie), ale jednocześnie maleją pasywa (zobowiązanie kredytowe). Bilans się skraca, zmienia się struktura finansowania, więc nie jest to zwykłe przesunięcie w majątku, tylko operacja aktywno–pasywna redukująca zadłużenie. Z mojego doświadczenia wiele osób wrzuca też automatycznie wszystkie przelewy z konta do jednego worka. Opłacenie podatku z rachunku bankowego również zmniejsza aktywa (pieniądze), a po stronie pasywów zmniejsza zobowiązania publicznoprawne wobec urzędu skarbowego. To znowu zmiana zarówno w aktywach, jak i w pasywach. Dobra praktyka polega na tym, żeby przy każdej operacji zadać sobie dwa proste pytania: czy zmienia się tylko majątek, czy także długi lub kapitał? I po drugie, czy pojawia się nowe zobowiązanie lub znika stare. Dopiero gdy odpowiedź brzmi, że zmienia się wyłącznie skład majątku, bez ruszania pasywów, możemy mówić o operacji powodującej zmiany tylko w aktywach.