Kwalifikacja: ROL.05 - Organizacja i prowadzenie przedsiębiorstwa w agrobiznesie

Żeby dobrze zrozumieć to pytanie, trzeba wrócić do absolutnych podstaw: podział kont na aktywne i pasywne oraz zasady ich saldowania. Saldo początkowe po stronie Winien (Debet) występuje na kontach aktywnych, czyli takich, które odzwierciedlają majątek przedsiębiorstwa: środki trwałe, inwestycje długoterminowe, zapasy, należności, środki pieniężne. Natomiast kredyty, kapitały własne czy zobowiązania wobec pracowników to typowe elementy pasywów, więc ich konta z natury są pasywne i wykazują saldo po stronie Ma (Kredyt). I tu często pojawia się klasyczny błąd: uczniowie kojarzą „debet” z „długiem”, więc intuicyjnie myślą, że kredyty bankowe czy zobowiązania powinny mieć saldo Wn. W rachunkowości jest dokładnie odwrotnie – kredyt bankowy to źródło finansowania, czyli pasywa, więc jego saldo początkowe pokazuje się po stronie Ma. Podobnie kapitał zakładowy: to podstawowy składnik kapitałów własnych, też czyste pasywa, więc w bilansie zawsze po stronie pasywów, a na koncie kapitałowym – saldo po stronie Ma. Zobowiązania wobec pracowników, np. niewypłacone wynagrodzenia, to również zobowiązania krótkoterminowe, więc ich konta są pasywne i ich saldo początkowe jest kredytowe. Moim zdaniem największa pułapka polega na tym, że nazwy kont brzmią podobnie i łatwo się pogubić, jeśli nie odróżnia się: co jest majątkiem (aktywa), a co jest źródłem jego finansowania (pasywa). Dobra praktyka w księgowości jest taka, żeby zawsze zadać sobie pytanie: czy to jest coś, co firma posiada, czy raczej coś, co jest zobowiązaniem wobec kogoś lub wkładem właściciela. To pierwsze będzie kontem aktywnym z saldem Wn, to drugie – pasywnym z saldem Ma. Inwestycje długoterminowe to właśnie majątek, więc tylko one z podanych opcji naturalnie mają saldo początkowe po stronie Winien.