Poprawnie wskazano, że do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) wpisuje się przedsiębiorców będących osobami fizycznymi. CEIDG to rejestr przeznaczony właśnie dla jednoosobowych działalności gospodarczych oraz wspólników spółek cywilnych będących osobami fizycznymi. Kluczowe jest tu słowo „osoba fizyczna” – czyli zwykły człowiek prowadzący działalność na własne nazwisko, ewentualnie pod firmą (nazwą) zawierającą imię i nazwisko. Moim zdaniem warto to sobie skojarzyć tak: jeśli ktoś zakłada klasyczną „jednoosobową działalność gospodarczą”, to praktycznie zawsze ląduje w CEIDG. W praktyce wygląda to tak, że rolnik, który chce dodatkowo prowadzić np. usługi mechanizacyjne, sprzedaż bezpośrednią czy mały sklepik z produktami rolnymi, rejestruje działalność w CEIDG, a nie w KRS. To samo dotyczy fryzjera, informatyka, mechanika samochodowego czy doradcy rolniczego działającego na własny rachunek. Rejestracja w CEIDG umożliwia m.in. zgłoszenie do ZUS, nadanie lub aktualizację NIP i REGON, wybór formy opodatkowania, a także jest jawna – każdy kontrahent może sprawdzić dane przedsiębiorcy, co jest dobrą praktyką przy zawieraniu umów i weryfikacji wiarygodności partnera biznesowego. Z mojego doświadczenia w szkołach często miesza się CEIDG z Krajowym Rejestrem Sądowym (KRS). Tymczasem spółki handlowe, jak spółka jawna czy komandytowa, w ogóle nie wchodzą do CEIDG, tylko właśnie do KRS. CEIDG jest „lżejszym” rejestrem, uproszczonym, stworzonym pod indywidualnych przedsiębiorców. W branżowych dobrych praktykach przyjmuje się, że przed rozpoczęciem działalności najpierw wybieramy formę prawną (osoba fizyczna czy spółka), a dopiero do tego dopasowujemy właściwy rejestr: osoba fizyczna – CEIDG, spółka handlowa – KRS.
Źródłem problemu w tym pytaniu jest pomylenie dwóch zupełnie różnych rejestrów: CEIDG oraz Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). Wiele osób intuicyjnie zakłada, że skoro coś jest „firmą” albo „organizacją”, to musi się znaleźć w CEIDG, a to niestety tak nie działa. CEIDG jest dedykowana przedsiębiorcom będącym osobami fizycznymi, czyli takim, którzy prowadzą działalność na własne nazwisko, ewentualnie w formie jednoosobowej działalności gospodarczej lub jako wspólnicy spółki cywilnej. Natomiast spółki jawne i spółki komandytowe to spółki osobowe prawa handlowego. Dla nich właściwym rejestrem jest Krajowy Rejestr Sądowy, a nie CEIDG. Mają one odrębną osobowość prawną lub przynajmniej odrębną podmiotowość w obrocie gospodarczym, własną firmę, często złożoną strukturę wspólników, inne zasady odpowiedzialności za zobowiązania. Z tego powodu ustawodawca przewidział dla nich rejestr sądowy, bardziej sformalizowany, z innymi wymaganiami dokumentacyjnymi. Typowym błędem jest myślenie: „skoro spółka jawna to mniejsza forma niż spółka z o.o., to pewnie trafi do CEIDG”. To uproszczenie jest mylące, bo kryterium nie jest wielkość biznesu, tylko forma prawna. Podobnie organizacje pożytku publicznego to szczególna kategoria organizacji pozarządowych, np. fundacji czy stowarzyszeń, które spełniają określone wymogi ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. One również są rejestrowane w KRS, a status OPP jest tam ujawniany. Nie są to przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi, więc nie mogą być wpisywane do CEIDG. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą zasadę: CEIDG = osoba fizyczna jako przedsiębiorca, KRS = spółki handlowe, fundacje, stowarzyszenia, organizacje pożytku publicznego. Jeśli w nazwie formy prawnej pojawia się „spółka” (jawna, komandytowa, z o.o., akcyjna itd.) albo mamy do czynienia z fundacją czy stowarzyszeniem, to prawie na pewno mówimy o KRS, a nie o CEIDG. Takie uporządkowanie bardzo pomaga w praktyce przy planowaniu własnej działalności gospodarczej i przy analizie dokumentów kontrahentów.