Kwalifikacja: ROL.05 - Organizacja i prowadzenie przedsiębiorstwa w agrobiznesie

W tym zadaniu kluczowe jest poprawne zrozumienie pojęcia wydajności technologicznej. Wydajność 40% oznacza, że z określonej masy surowca uzyskujemy 40% tej masy w postaci gotowego produktu, a nie odwrotnie. Typowy błąd polega na traktowaniu procentu jak czegoś oderwanego od podstawy, bez zastanowienia się, czego ten procent dotyczy. Jeżeli ktoś wybiera wartości typu 166 ton, to zwykle wynika to z błędnego dzielenia lub mylenia się przy proporcjach, na zasadzie: „coś około dwukrotności”, bez jasnego oparcia w obliczeniach. Z kolei odpowiedzi znacznie wyższe, jak 400 czy 800 ton, często biorą się z myślenia, że skoro wydajność jest niska, to trzeba „mnożyć na zapas” i zakłada się zbyt duże ilości surowca, czasem nawet myląc ułamek 0,4 z jego odwrotnością albo z 4%. Merytorycznie poprawne podejście zawsze opiera się na prostym wzorze: masa produktu = masa surowca × wydajność. Wydajność 40% zapisujemy jako 0,40. Po przekształceniu wzoru otrzymujemy: masa surowca = masa produktu / wydajność. Dla 100 ton frytek obliczenie wygląda tak: 100 ÷ 0,40 = 250 ton ziemniaków. Jeżeli wynik jest znacznie mniejszy niż 250 ton, to znaczy, że założono wydajność wyższą niż 40%, czyli w praktyce przyjęto, że straty są mniejsze niż podano w treści. Jeżeli natomiast ktoś wychodzi na wartości rzędu 400 czy 800 ton, to widać, że został pomylony kierunek proporcji – zamiast podzielić przez 0,4, ktoś mógł pomnożyć, albo potraktować 40% jak 0,04. W przemyśle rolno‑spożywczym takie błędy w liczeniu wydajności prowadzą później do fatalnych planów produkcyjnych: zamawia się za dużo albo za mało surowca, źle liczy koszty jednostkowe, a nawet może dojść do przekroczenia zdolności przerobowych linii. Dlatego dobrą praktyką jest zawsze sprawdzenie wyniku na logikę: jeśli wydajność jest poniżej 100%, to masa surowca musi być większa niż masa gotowego produktu. Przy 40% surowca zawsze będzie ponad dwa razy więcej niż wyrobu, ale na pewno nie mniej i nie kilkukrotnie więcej, jak sugerują błędne odpowiedzi.