Niezużyty odczynnik opisany zamieszczoną etykietą należy zutylizować
A. 13 maja 2017 roku.
B. w kwietniu 2017 roku.
C. 5 maja 2017 roku.
D. w czerwcu 2017 roku.
Niezużyty odczynnik należy zutylizować w czerwcu 2017 roku, ponieważ z etykiety wynika właśnie taki termin przydatności do użycia albo termin ważności po przygotowaniu/otwarciu. W praktyce laboratoryjnej nie wolno traktować daty na etykiecie jako ozdoby, bo ona mówi, do kiedy odczynnik zachowuje deklarowane właściwości: stężenie, czystość, aktywność chemiczną i bezpieczeństwo stosowania. Jeżeli termin wypada w czerwcu 2017 r., to po tym czasie odczynnik nie powinien być już używany do analiz, nawet jeśli wygląda normalnie. Moim zdaniem to jedna z tych rzeczy, które wydają się drobiazgiem, a potem robią duże błędy w wynikach. Dobra praktyka laboratoryjna wymaga, żeby po upływie ważności odczynnik oznaczyć jako przeterminowany i przekazać do odpowiedniego strumienia odpadów chemicznych, zgodnie z kartą charakterystyki SDS, oznakowaniem GHS/CLP i wewnętrzną instrukcją gospodarki odpadami. Nie wylewa się go po prostu do zlewu, chyba że procedura jasno na to pozwala, co w laboratorium analitycznym raczej nie jest domyślne.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka różnych dat, bo na etykietach odczynników często pojawia się data sporządzenia, data otwarcia, numer serii, czasem data kontroli oraz termin przydatności. Do decyzji o utylizacji najważniejszy jest termin ważności albo informacja typu: zużyć do, ważne do, trwałość po otwarciu. Data 5 maja 2017 r. nie oznacza automatycznie dnia utylizacji. Najczęściej jest to data przygotowania roztworu lub otwarcia opakowania, od której dopiero liczy się okres trwałości. Gdyby odczynnik miał być wyrzucony już tego samego dnia, etykieta musiałaby to jasno podawać, a w normalnej pracy laboratoryjnej byłoby to dość nietypowe. Kwiecień 2017 r. jest wcześniejszy niż maj, więc nie pasuje do sytuacji, w której odczynnik został opisany etykietą z późniejszym terminem lub przygotowany w maju. To byłby błąd polegający na czytaniu daty bez powiązania jej z opisem na etykiecie. Data 13 maja 2017 r. też nie jest właściwa, jeśli nie jest podana jako koniec trwałości; może być mylona np. z datą kontroli, zapisu lub innym oznaczeniem pomocniczym. W laboratorium nie zgaduje się takich rzeczy, tylko sprawdza zapis na etykiecie i w procedurze. Poprawne podejście jest takie: odczynnik zachowuje ważność do czerwca 2017 r., a po tym terminie traktuje się go jako odpad chemiczny i przekazuje do utylizacji zgodnie z SDS oraz zasadami segregacji odpadów. To ważne i dla bezpieczeństwa, i dla jakości wyników badań.