Próbka wody jest prawidłowo przygotowana do zamrażania w naczyniu, które
A. jest napełnione całkowicie wodą, ale nie jest zamknięte korkiem.
B. nie jest całkowicie napełnione wodą ani nie jest zamknięte korkiem.
C. jest napełnione całkowicie wodą i zamknięte korkiem.
D. nie jest całkowicie napełnione wodą, ale jest zamknięte korkiem.
Naczynie do zamrażania próbki wody powinno być zamknięte korkiem, ale nie może być napełnione pod sam brzeg. To jest bardzo ważna zasada praktyczna, bo woda podczas zamarzania zwiększa swoją objętość, mniej więcej o około 9%. Jeżeli zostawi się wolną przestrzeń nad próbką, czyli tzw. przestrzeń ekspansyjną, lód ma gdzie się rozszerzyć i naczynie nie pęknie albo korek nie zostanie wypchnięty. Zamknięcie korkiem zabezpiecza próbkę przed zanieczyszczeniem z otoczenia, przypadkowym rozlaniem oraz zmianą składu, np. przez kontakt z pyłem, aerozolami czy substancjami lotnymi obecnymi w laboratorium. W praktyce laboratoryjnej jest to zgodne z ogólnymi zasadami pobierania, transportu i przechowywania próbek wody, opisanymi m.in. w serii PN-EN ISO 5667. Moim zdaniem to jedna z tych prostych reguł, które naprawdę chronią wynik badania. Dobra próbka to nie tylko dobrze pobrana próbka, ale też dobrze przechowana. Trzeba też pamiętać o opisaniu naczynia, szczelnym zamknięciu, czystości pojemnika i unikaniu wielokrotnego rozmrażania, bo to może zmieniać niektóre parametry analityczne.
Przygotowanie próbki wody do zamrażania wymaga pogodzenia dwóch rzeczy: trzeba zostawić miejsce na rozszerzanie się lodu i jednocześnie zabezpieczyć próbkę przed wpływem otoczenia. Wypełnienie naczynia całkowicie wodą jest ryzykowne, nawet jeśli wydaje się, że dzięki temu w środku nie będzie powietrza. Woda po przejściu w lód zwiększa objętość, więc pełne naczynie może pęknąć, odkształcić się albo wypchnąć zamknięcie. To nie tylko strata próbki, ale też zagrożenie BHP, zwłaszcza przy szklanych butelkach. Zostawienie naczynia otwartego też nie jest dobrym rozwiązaniem. Próbka może zostać zanieczyszczona pyłem, mikroorganizmami, parami odczynników albo wodą kondensacyjną z zamrażarki. Może też dojść do częściowego odparowania lub wymiany gazów z otoczeniem, co bywa istotne przy analizie chemicznej i środowiskowej. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś skupia się tylko na rozszerzalności wody i zapomina o szczelności, albo odwrotnie: dba o zamknięcie, ale nalewa próbkę pod sam korek. Z mojego doświadczenia takie drobiazgi są potem przyczyną dziwnych wyników i reklamacji badań. Dobra praktyka laboratoryjna mówi prosto: czyste, właściwie opisane naczynie, szczelne zamknięcie i wolna przestrzeń nad próbką. Bez kombinowania, bo próbka ma reprezentować wodę badaną, a nie warunki panujące w zamrażarce.