Na ilustracji przedstawiono cztery rodzaje kielni. Która z nich NIE jest stosowana w pracach murarskich?
A. Kielnia do fugowania (wąska, długa)
B. Kielnia do narożników wewnętrznych
C. Kielnia zębata (grzebieniowa)
D. Kielnia trapezowa (do nakładania zaprawy)
Kielnia zębata (grzebieniowa) rzeczywiście nie jest typowym narzędziem murarskim, tylko głównie płytkarskim i ogólnie do prac okładzinowych. Jej zadaniem nie jest murowanie ścian z cegły czy bloczków, ale równomierne rozprowadzanie zaprawy klejowej lub mas samopoziomujących w warstwie o określonej grubości. Ząbki (najczęściej kwadratowe lub prostokątne, np. 6×6, 8×8, 10×10 mm) formują charakterystyczne grzebienie, które po dociśnięciu płytki pozwalają na uzyskanie właściwego stopnia wypełnienia spodniej strony okładziny zgodnie z zaleceniami producenta kleju i wytycznymi norm, np. PN-EN 12004. W klasycznych pracach murarskich, przy wznoszeniu ścian konstrukcyjnych i działowych, stosuje się przede wszystkim kielnię trapezową do nabierania i nakładania zaprawy murarskiej na warstwę cegieł lub bloczków, a także do jej wstępnego profilowania. Kielnia do fugowania (wąska, długa) służy do estetycznego wykończenia spoin, ich zagęszczenia i nadania im właściwego kształtu, co wpływa na szczelność muru i jego trwałość. Z kolei kielnia do narożników wewnętrznych pozwala na dokładne uformowanie zaprawy w kątach, gdzie zwykłą kielnią trudno jest dojść bez zabrudzenia sąsiednich powierzchni. Moim zdaniem dobrze jest od początku rozróżniać narzędzia murarskie od glazurniczych, bo na budowie przyspiesza to pracę i ogranicza błędy, np. złą grubość warstwy kleju czy niewłaściwe wykończenie spoin.
W tym zadaniu haczyk polega na rozróżnieniu narzędzi typowo murarskich od tych używanych w pracach okładzinowych i wykończeniowych. Wiele osób automatycznie zakłada, że skoro coś ma kształt „kielni”, to służy do murowania, a to nie do końca prawda. Klasyczna kielnia trapezowa jest podstawowym narzędziem murarza: służy do nabierania zaprawy z kastry, jej rozkładania na warstwie muru, wykonywania łożysk pod cegły lub bloczki oraz do wstępnego formowania spoin. To samo dotyczy wąskiej, długiej kielni do fugowania – ona jest projektowana właśnie po to, żeby zagęszczać i profilować spoiny w murze, często zgodnie z wymaganiami projektowymi co do kształtu fugi (wypukła, wklęsła, zlicowana). Kielnia do narożników wewnętrznych także ma typowo „murarskie” zastosowanie: umożliwia dokładne uformowanie zaprawy w kątach pomieszczeń, przy ościeżach, w narożach ścian, gdzie zwykłą kielnią ciężko jest dojść bez uszkodzenia krawędzi. Problem pojawia się przy kielni zębatej. Jej płyta robocza jest płaska, prostokątna, a krawędź ma regularne ząbki. Tego typu narzędzie jest standardem w pracach glazurniczych i posadzkarskich, służy do nakładania zapraw klejowych pod płytki ceramiczne, gres, kamień czy panele winylowe, a nie do wznoszenia muru z cegieł lub bloczków. Błędne skojarzenie wynika często z tego, że wszystkie te narzędzia są „podobne” i pojawiają się na jednej półce w markecie budowlanym. Z punktu widzenia dobrych praktyk branżowych ważne jest jednak, aby dobierać narzędzie do technologii robót: murarz pracuje głównie kielniami do zapraw murarskich i do spoin, natomiast kielnia zębata to już domena glazurnika, a nie murarza wykonującego mur nośny lub działowy.