Przykładem różnic w kształcie wśród roślin jest porównanie poniższych odmian żywotnika zachodniego:
Odpowiedź 'Columna' - 'Globosa' jest prawidłowa, ponieważ oba te odmiany żywotnika zachodniego (Thuja occidentalis) różnią się znacząco kształtem oraz pokrojem, co jest kluczowym aspektem kontrastu kształtu w ogrodnictwie. 'Columna' charakteryzuje się wąskim, kolumnowym pokrojem, co sprawia, że jest idealna do tworzenia wysokich, wąskich żywopłotów oraz jako element architektury ogrodowej. Z kolei 'Globosa' to odmiana o krępych, zaokrąglonych kształtach, doskonale nadająca się do rabat kwiatowych oraz jako element kompozycji w ogrodach skalnych. Używanie kontrastujących kształtów roślin w projektowaniu ogrodów pozwala na uzyskanie większej głębi wizualnej, co jest zgodne z zasadami kompozycji ogrodowej. W praktyce, zestawienie tych dwóch odmian może być użyte do podkreślenia linii wertykalnych oraz horyzontalnych w aranżacjach, co jest zgodne z najlepszymi praktykami w projektowaniu krajobrazu.
Wybór innych par odmian, takich jak 'Smaragd' i 'Columna' czy 'Danica' i 'Globosa', opiera się na nieporozumieniu dotyczącego istoty kontrastu kształtu. 'Smaragd' to odmiana o stosunkowo wąskim, stożkowatym kształcie, zbliżonym do 'Columna', co nie tworzy istotnego kontrastu, lecz raczej komplementuje formę. Podobnie, porównanie 'Danica' i 'Globosa' wskazuje na różnice, jednak obie mają zaokrąglone kształty, co nie wykazuje pełnego potencjału kontrastowania w ogrodzie. Kluczowym błędem jest niewłaściwe postrzeganie różnorodności kształtów jako elementu projektowania. W praktyce, aby uzyskać efekt kontrastu, należy dobierać odmiany, które różnią się nie tylko kolorem, ale przede wszystkim formą i pokrojem. Prawdziwy kontrast w architekturze ogrodowej można osiągnąć, łącząc rośliny o skrajnych kształtach, co przyciąga wzrok i nadaje kompozycjom dynamiki. Przykłady dobrych praktyk obejmują układanie roślin o różnych wysokościach i pokrojach w taki sposób, aby stworzyć warstwy, które będą uzupełniały się nawzajem, zamiast zlewać w jednorodny obraz. Kluczowe w projektowaniu jest zrozumienie nie tylko indywidualnych cech roślin, ale także ich interakcji w przestrzeni ogrodu.