Który z wymienionych przyrządów nie jest przystosowany do pomiaru kątów w terenie?
A. Tachimetr.
B. Niwelator.
C. Planimetr.
D. Teodolit.
Planimetr to właściwa odpowiedź, bo nie jest przyrządem terenowym do pomiaru kątów. Służy głównie do wyznaczania pól powierzchni na mapach, planach i rysunkach technicznych, na przykład powierzchni rabaty, trawnika, zbiornika wodnego albo działki przedstawionej w określonej skali. Używa się go raczej przy stoliku projektowym albo w pracowni, a nie podczas tyczenia i pomiarów w terenie. W praktyce ogrodniczej i projektowej planimetr może pomóc sprawdzić, ile m² ma dana część projektu, co potem wpływa na kosztorys, ilość materiału czy liczbę roślin. Do kątów w terenie stosuje się natomiast sprzęt geodezyjny, taki jak teodolit i tachimetr, a czasem pomocniczo niwelator z kołem poziomym. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą zasadę: planimetr mierzy powierzchnię z planu, a nie kierunki i kąty między liniami w terenie. To drobna różnica, ale na egzaminach często właśnie takie szczegóły decydują o odpowiedzi.
W tym pytaniu łatwo pomylić przyrządy geodezyjne z przyrządami używanymi przy opracowywaniu dokumentacji. Teodolit jest klasycznym instrumentem do pomiaru kątów poziomych i pionowych. W terenie wykorzystuje się go przy wyznaczaniu kierunków, osi, załamań granic, narożników obiektów czy elementów kompozycji ogrodowej. Tachimetr działa jeszcze szerzej, bo oprócz kątów mierzy także odległości, a współczesne tachimetry elektroniczne zapisują wyniki do dalszego opracowania. Dlatego skreślanie tych przyrządów jako nieprzystosowanych do kątów byłoby niezgodne z praktyką geodezyjną. Niwelator kojarzy się głównie z pomiarem różnic wysokości, i słusznie, bo jego podstawowe zadanie to niwelacja. Jednak wiele niwelatorów ma koło poziome lub prosty system odczytu kierunku, więc może służyć pomocniczo do orientacyjnego wyznaczania kątów poziomych, choć nie jest tak dokładny jak teodolit. Typowy błąd polega na tym, że ktoś patrzy tylko na nazwę narzędzia i myśli: skoro niwelator mierzy wysokości, to na pewno nie ma nic wspólnego z kątami. W pytaniu chodzi jednak o przyrząd całkiem innego typu. Planimetr nie pracuje w terenie na stanowisku pomiarowym, tylko na mapie lub rysunku. Jego rolą jest obliczanie powierzchni z obrysu, na przykład powierzchni trawnika w projekcie zieleni. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać: teodolit i tachimetr to kierunki oraz kąty, niwelator to głównie wysokości, a planimetr to pola powierzchni z dokumentacji.