Przewód ochronny na schematach elektrycznych jest oznaczany symbolem literowym
Symbol PE to skrót od angielskiego "Protective Earth" i jest powszechnie używany w całej Europie, także w Polsce, do oznaczania przewodu ochronnego w instalacjach elektrycznych. Moim zdaniem to jeden z tych symboli, które trzeba znać na pamięć, bo w praktyce przy projektowaniu czy serwisowaniu instalacji elektrycznych spotyka się go dosłownie wszędzie – od prostych domowych rozdzielnic, aż po wielkie przemysłowe szafy sterownicze. Jeśli otworzysz jakikolwiek schemat elektryczny, zobaczysz przewód oznaczony literami PE prowadzący do wszystkich metalowych obudów urządzeń, obudów rozdzielnic, a nawet do gniazdek z bolcem. To właśnie on odpowiada za bezpieczeństwo, bo odprowadza prąd do ziemi w razie uszkodzenia izolacji. W normie PN-EN 60446 jasno określono, że przewody ochronne oznacza się literami PE oraz charakterystycznym kolorem zielono-żółtym – nigdzie nie funkcjonuje inny symbol literowy. Dobre praktyki branżowe mówią też, żeby PE prowadzić oddzielnie od przewodów roboczych, żeby uniknąć pomyłek montażowych. Z mojego doświadczenia, elektrycy często zwracają szczególną uwagę właśnie na ten przewód przy odbiorach instalacji – jak jest poprawnie opisany i oznaczony, to zdecydowanie łatwiej wykryć ewentualne błędy czy niezgodności. Warto też pamiętać, że PE to coś innego niż PEN, który łączy funkcje przewodu ochronnego i neutralnego, ale to już bardziej zaawansowany temat.
W branży elektrycznej bardzo łatwo pomylić oznaczenia literowe przewodów, bo często są do siebie podobne i używa się ich wymiennie w różnych kontekstach. GLZ to oznaczenie spotykane głównie przy opisie rodzaju bednarki lub przewodu uziemiającego, ale nie jest to symbol literowy, który występuje na schematach jako oznaczenie konkretnej funkcji przewodu w instalacji elektrycznej – bardziej jako oznaczenie materiału i budowy przewodu, a nie jego roli. L to z kolei symbol dla przewodu fazowego ("Live"), który służy do dostarczania prądu użytkowego, a nie do ochrony przed porażeniem. Bardzo często myli się go z przewodem ochronnym, bo oba mają swoje miejsce w przewodach wielożyłowych, ale ich rola jest zupełnie inna – przewód L jest potencjalnie niebezpieczny, bo jest pod napięciem, a przewód PE właśnie ma chronić przed skutkami awarii przewodu L. Symbol N oznacza przewód neutralny (od "Neutral"), który służy do zamykania obwodu i odprowadzenia prądu roboczego do punktu zerowego w rozdzielnicy, ale nie chroni przed porażeniem w razie przebicia do obudowy. Typowym błędem jest utożsamianie przewodu neutralnego z ochronnym, czasem wynika to z dawnych instalacji typu TN-C, gdzie oba były połączone w jeden przewód PEN, ale obecnie standardy (między innymi PN-EN 60446) wyraźnie rozdzielają ich funkcje. Z praktyki wiem, że nieprawidłowe rozpoznanie tych oznaczeń może prowadzić do poważnych błędów montażowych, nawet zagrożenia życia. Warto zapamiętać, że jedynym poprawnym symbolem przewodu ochronnego jest PE – to podstawa bezpieczeństwa w każdej instalacji i dobry nawyk każdego profesjonalnego elektryka.