Przyrząd pomiarowy przedstawiony na rysunku służy między innymi do pomiaru
Pomiar siły trzymania napędu to bardzo ważny etap w utrzymaniu sprawności urządzeń sterowania ruchem kolejowym, szczególnie napędów zwrotnicowych. Na zdjęciu widoczny jest specjalistyczny komputer pomiarowy z czujnikiem siły, typowy dla takich zastosowań. Pomiar polega na rejestracji wartości siły, z jaką napęd przekłada zwrotnicę lub inny element. W praktyce wykonuje się te pomiary przy przeglądach okresowych lub po każdej naprawie, żeby mieć pewność, że napęd działa w granicach określonych przez producenta oraz normy branżowe, np. PN-EN 50122-4 czy wytyczne PKP PLK. Zbyt mała siła może skutkować niepełnym przestawieniem zwrotnicy, a zbyt duża – przyspiesza zużycie mechanizmów, a nawet prowadzi do ich uszkodzenia. Moim zdaniem, w praktyce najlepsi fachowcy zawsze kontrolują siłę trzymania nie tylko po montażu, ale i profilaktycznie, bo lepiej wykryć problem wcześniej niż dopuścić do awarii podczas eksploatacji. Stosowanie tego typu przyrządów pomiarowych to już dzisiaj w zasadzie standard i bardzo dobra praktyka zapewniająca bezpieczeństwo ruchu pociągów.
W branży kolejowej często spotykam się z myleniem przeznaczenia specjalistycznych przyrządów pomiarowych przez młodszych pracowników czy osoby mniej doświadczone. Przyrząd pokazany na zdjęciu nie nadaje się do pomiaru szerokości toru, bo do tego używa się przymiarów torowych lub suwmiarki torowej, które precyzyjnie mierzą odległość między główkami szyn. Z kolei grubość dzioba krzyżownicy ocenia się za pomocą specjalnych szablonów lub suwmiarki, natomiast zużycie pionowe główki szyny mierzy się dedykowanymi suwmiarek profilowych lub urządzeniami laserowymi, które pozwalają porównać aktualny profil szyny z profilem nominalnym. Typowym błędem jest założenie, że każde elektroniczne urządzenie z wyświetlaczem i sondą nadaje się do wszelkich pomiarów na torach, co jest dalekie od prawdy. Przyrząd z fotografii posiada czujnik siły i służy wyłącznie do pomiaru siły trzymania napędów i innych elementów ruchomych, gdzie precyzyjne określenie siły jest kluczowe dla bezpieczeństwa eksploatacji. Praktyka branżowa i wytyczne PKP PLK oraz normy europejskie bardzo jasno określają, jakie narzędzia stosować do jakiego typu pomiarów, więc warto zawsze sprawdzić instrukcję i nie kierować się wyłącznie wyglądem urządzenia. Tylko właściwe narzędzie daje wiarygodny wynik, a tym samym wpływa na bezpieczeństwo użytkowania infrastruktury kolejowej. Moim zdaniem, warto o tym pamiętać, bo od takich drobiazgów często zależy czy torowisko czy zwrotnica będą działać bezpiecznie i niezawodnie.