Zgodnie z zasadami ochrony przeciwporażeniowej w urządzeniach elektroenergetycznych niskiego napięcia, przedstawiony na ilustracji symbol dotyczy urządzeń
Ten symbol, czyli dwa kwadraty jeden w drugim, oznacza urządzenia II klasy ochronności. To ważna informacja dla każdego, kto pracuje z instalacjami elektrycznymi, bo II klasa to sprzęt wyposażony w podwójną albo wzmocnioną izolację – czyli są tam zastosowane dodatkowe środki ochronne, które zabezpieczają użytkownika przed porażeniem prądem, nawet jeśli coś się stanie z podstawową izolacją. Taki sprzęt nie wymaga uziemienia, bo właśnie dzięki tej budowie już sam w sobie zapewnia bardzo wysoki poziom bezpieczeństwa. Typowe przykłady z życia? Wiele domowych urządzeń, np. suszarki do włosów, wiertarki, a także lampki biurkowe, to właśnie sprzęty II klasy. Moim zdaniem to świetne rozwiązanie szczególnie tam, gdzie nie zawsze masz dostęp do dobrej instalacji uziemiającej, na przykład na budowie albo w starszym mieszkaniu. Według norm, np. PN-EN 61140 oraz ogólnych wytycznych branży elektrycznej, takie urządzenia muszą być odpowiednio oznakowane – właśnie tym symbolem. W praktyce, jeśli widzisz ten znak, możesz być spokojniejszy o bezpieczeństwo użytkowania, nawet jeśli gniazdko nie ma bolca ochronnego. Oczywiście, zawsze trzeba sprawdzać stan izolacji i nie używać uszkodzonych urządzeń, bo nawet w II klasie fizyka jest nieubłagana i każdy sprzęt trzeba traktować z rozsądkiem.
W tym pytaniu bardzo łatwo o pomyłkę, bo często symbole klas ochronności mylą się nawet osobom z doświadczeniem. Symbol przedstawiający dwa kwadraty jeden w drugim wcale nie dotyczy ani urządzeń 0 klasy, ani I czy III klasy ochronności. Jeśli chodzi o urządzenia oznaczone jako 0 klasy ochronności, one nie mają żadnego dodatkowego zabezpieczenia przed porażeniem, nie są wyposażone w przewód ochronny – szczerze mówiąc, takie rozwiązania praktycznie nie są już dopuszczane do stosowania w nowych instalacjach z uwagi na bardzo niskie bezpieczeństwo użytkownika. I klasa ochronności to najczęściej spotykana opcja w dużych, metalowych urządzeniach – tutaj mamy podstawową izolację plus połączenie metalowych części obudowy z przewodem ochronnym PE, czyli popularnym „bolem” w gniazdku. To właśnie wymaga podłączenia do uziemienia, by w razie awarii prąd nie przeszedł przez użytkownika. Symbol I klasy wygląda zupełnie inaczej i nie ma tu podwójnego kwadratu. III klasa ochronności natomiast to urządzenia zasilane bardzo niskim napięciem bezpośrednio z transformatorów bezpieczeństwa, takich jak zasilacze 12V czy 24V – one są bezpieczne dzięki niskiemu napięciu, a nie izolacji. Często myli się te klasy, bo wydaje się, że kolejne liczby oznaczają coraz „lepsze” zabezpieczenie, ale każda z nich ma swoje konkretne zastosowanie wynikające z konstrukcji urządzenia. Warto też pamiętać, że symbole są standaryzowane według norm europejskich, na przykład PN-EN 61140, i dobrym zwyczajem jest, by zawsze sprawdzać oznaczenia na obudowie urządzenia przed podłączeniem go do sieci – to podstawa bezpiecznej pracy z prądem. Moim zdaniem, największy błąd to ocenianie klasy ochronności wyłącznie po zewnętrznym wyglądzie urządzenia czy kablu, a nie po symbolu i dokumentacji.