W układzie elektropneumatycznym przedstawionym na rysunku po wciśnięciu przycisku S0 tłoczysko siłownika 1A1 wysuwa się, natomiast nie wsuwa się mimo, iż przekaźnik czasowy K2 odliczył czas 10 sekund. Powodem wadliwej pracy układu może być usterka polegająca na
Dokładnie o to chodzi – nieciągłość połączenia -Y2:A2/L- to bardzo typowa usterka, która może się przydarzyć nawet w dobrze zaprojektowanym układzie. Jeżeli prąd nie dociera do cewki Y2, nie zadziała ona niezależnie od tego, czy reszta układu jest sprawna. W tym przypadku, choć przekaźnik czasowy K2 poprawnie odlicza swój czas i daje impuls do sterowania powrotem siłownika, fizyczny brak połączenia do -Y2 powoduje, że zawór nie przełącza się i siłownik nie chowa się. To naprawdę praktyczna sytuacja – widziałem już wiele razy, jak taki tzw. zimny lut, pęknięty przewód czy źle dokręcona kostka w szafie sterowniczej powodowały długie przestoje i niepotrzebne szukanie problemu po całym układzie. Warto pamiętać, że według standardów branżowych, np. normy PN-EN 60204-1, wszystkie połączenia elektryczne powinny być regularnie sprawdzane pod kątem ciągłości i odporności na drgania. Ja zawsze zwracam uwagę, żeby po każdym montażu porządnie sprawdzić każdą końcówkę i w razie czego poprawić – to drobiazg, a może oszczędzić sporo nerwów. W praktyce przemysłowej widać, że ta wiedza naprawdę się przydaje, bo aż za często winny jest właśnie prosty brak ciągłości na jednym z kabli cewki.
W przypadku, gdy siłownik nie chowa się po odliczeniu czasu przez przekaźnik K2, dość łatwo można wpaść w pułapkę szukania problemu w czujnikach lub innych cewkach, zamiast zwrócić uwagę na prostą przerwę w przewodzie zasilającym cewkę Y2. Brak ciągłości połączenia -Y1:A2/L- spowodowałby raczej problem z wysuwaniem siłownika, a nie z jego chowaniem – tutaj jest odwrotnie, więc to nie jest trafione podejście. Z kolei niesprawność czujnika B1 mogłaby uniemożliwić zapoczątkowanie sekwencji lub rozłączenie pierwszej cewki, natomiast nie miałaby wpływu na powrót tłoczyska – system jest już na etapie powrotnym, więc B1 nie odgrywa tutaj roli decydującej. Jeśli chodzi o czujnik B2, to jego niesprawność najczęściej wpływałaby na zakończenie cyklu powrotnego, bo nie zostałby zarejestrowany odpowiedni stan końcowy tłoczyska. Jednak w tym przypadku przekaźnik czasowy K2 już odliczył swój czas, więc sygnał z B2 nie jest wymagany do inicjowania powrotu – jest istotny w momencie detekcji pozycji wsuniętej, czyli do zatrzymania cyklu bądź jego ponownego rozpoczęcia. W praktyce często spotykam się z sytuacjami, gdzie skupianie się na niesprawnych czujnikach odciąga uwagę od najbardziej prozaicznych usterek przewodowych. To typowy błąd – przeceniamy złożoność problemu i szukamy skomplikowanych przyczyn, zamiast zacząć od najprostszych testów, sygnałów i ciągłości okablowania, co jest zgodne z podstawowymi zasadami diagnostyki. Większość doświadczonych serwisantów wie, że zanim wymieni się elementy układu, warto chwycić za miernik i zwyczajnie sprawdzić napięcia oraz ciągłość na cewkach. Takie podstawowe czynności diagnostyczne są rekomendowane w każdej instrukcji utrzymania ruchu.