Kwalifikacja: TLO.01 - Wykonywanie obsługi technicznej wyposażenia awionicznego i elektrycznego statków powietrznych

Klucz do tego pytania to dobre zrozumienie, jak działa klasyczny układ Pitot–statyczny i które przyrządy są zasilane jakim ciśnieniem. Wariometr i wysokościomierz korzystają tylko z ciśnienia statycznego, natomiast prędkościomierz porównuje ciśnienie całkowite z rurki Pitota z ciśnieniem statycznym. Nieszczelność magistrali ciśnienia całkowitego wpływa więc przede wszystkim na to, ile ciśnienia „dociera” do prędkościomierza, a nie na wskazania wysokości czy pionowej prędkości. Częsty błąd myślowy polega na wrzuceniu wszystkiego do jednego worka: „układ Pitot–statyczny jest nieszczelny, więc wszystkie przyrządy będą wariować”. W rzeczywistości trzeba rozróżnić, czy problem dotyczy toru ciśnienia statycznego, czy toru ciśnienia całkowitego. Gdyby była nieszczelna magistrala statyczna, wtedy faktycznie można by się spodziewać nieprawidłowych wskazań wysokościomierza i wariometru, często w formie zaniżonych lub zawyżonych wartości w zależności od scenariusza. Przy nieszczelności tylko w linii statycznej wysokościomierz mógłby więc pokazywać błędne wysokości, ale to nie jest ten przypadek z pytania. Inna pułapka to mylenie prędkości przyrządowej z tzw. prędkością rzeczywistą. Prędkościomierz w kabinie wskazuje prędkość przyrządową (IAS), wyliczaną wyłącznie z różnicy ciśnień, a prędkość rzeczywista (TAS) jest pochodną IAS po korektach na gęstość powietrza, temperaturę, wysokość, błędy systemowe. Nieszczelność magistrali ciśnienia całkowitego nie „zawyża” prędkości – przeciwnie, obniża ciśnienie dostępne w linii Pitota, dlatego prędkościomierz interpretuje to jako mniejsze ciśnienie dynamiczne, czyli niższą prędkość. Stąd odpowiedzi sugerujące zawyżone prędkości są po prostu sprzeczne z podstawową fizyką działania rurki Pitota. Z mojego doświadczenia, uczniowie często intuicyjnie czują, że jak „ucieka ciśnienie”, to przyrządy zaczną pokazywać dziwne, ale raczej większe wartości, bo wszystko kojarzy się z przeciążeniami albo z dynamicznymi manewrami. Tymczasem tutaj jest spokojna, czysta logika: mniej ciśnienia w linii Pitota to mniejsze ciśnienie dynamiczne, a więc niższy odczyt IAS. Wariometr i wysokościomierz pozostają w tym scenariuszu poprawne, bo ich tor zasilania (statyczny) jest nienaruszony. Takie rozróżnienie przydaje się potem przy analizie usterek na symulatorze, przy czytaniu raportów z incydentów oraz podczas testów szczelności systemu Pitot–statycznego, które są standardową dobrą praktyką w obsłudze technicznej statków powietrznych.