Kwalifikacja: TLO.01 - Wykonywanie obsługi technicznej wyposażenia awionicznego i elektrycznego statków powietrznych

Liczba 11 w systemie dziesiętnym bywa mylona z różnymi zapisami binarnymi, bo na pierwszy rzut oka każda kombinacja jedynek i zer wygląda podobnie. Warto jednak oprzeć się na twardej bazie: w systemie dwójkowym każda pozycja ma swoją wagę będącą kolejną potęgą liczby 2. Licząc od prawej mamy więc odpowiednio 2⁰ = 1, 2¹ = 2, 2² = 4, 2³ = 8 itd. Jeżeli patrzymy na zapis 1110₂, to oznacza on 1·8 + 1·4 + 1·2 + 0·1 = 14 w systemie dziesiętnym, a nie 11. To jest typowy błąd: ktoś widzi dużo jedynek i intuicyjnie zakłada, że to „jakaś większa liczba blisko 11”, ale bez policzenia wag wychodzi się poza logikę systemu pozycyjnego. Z kolei zapis 0111₂ to 0·8 + 1·4 + 1·2 + 1·1 = 7₁₀. Tu często myli fakt, że zero z przodu nic nie zmienia – niby cztery bity, wygląda poważniej, ale waga najbardziej znaczącego bitu jest równa zero, więc realnie liczą się tylko 4, 2 i 1. Taki sposób pisania z wiodącym zerem jest często stosowany w dokumentacji technicznej, choćby po to, żeby wyrównać długość słów binarnych, ale nie wpływa to na wartość. Natomiast 1101₂ daje 1·8 + 1·4 + 0·2 + 1·1 = 13₁₀. Tutaj typowy błąd myślowy polega na przestawianiu kolejności bitów „na oko”, bez liczenia. W systemach cyfrowych, szczególnie w awionice i elektronice pokładowej, takie pomyłki prowadzą potem do złej interpretacji kodów błędów, stanów linii czy konfiguracji przełączników binarnych. Dobra praktyka jest taka, żeby zawsze rozpisywać sobie wartości wag: 8, 4, 2, 1 i dopiero wtedy dodawać tylko te, przy których stoi jedynka. Wtedy od razu widać, że tylko zapis 1011₂ daje 8 + 0 + 2 + 1 = 11. Z mojego doświadczenia im częściej robi się takie przeliczenia „na piechotę”, tym szybciej zaczyna się to widzieć intuicyjnie, co potem bardzo ułatwia pracę z dokumentacją cyfrową i schematami układów logicznych.