Przejdź do głównej treści
  1. Strona główna
  2. Technik awionik
  3. TLO.01
  4. Pytanie

Kwalifikacja: TLO.01 - Wykonywanie obsługi technicznej wyposażenia awionicznego i elektrycznego statków powietrznych

Zawód: Technik awionik

Kategorie: Instalacje elektryczne

Na rysunku przedstawiono

Ilustracja do pytania z kwalifikacji TLO.01
Na zdjęciu rzeczywiście widać prądnicę AC, czyli generator prądu przemiennego stosowany w instalacjach lotniczych. Świadczy o tym przede wszystkim ogólna budowa: masywna obudowa, kołnierz do mocowania na silniku lub przekładni, widoczne wloty wentylacyjne oraz zespół wyprowadzeń fazowych w postaci kilku solidnych zacisków. W klasycznych prądnicach DC spodziewalibyśmy się wyraźnie widocznego komutatora i szczotek w łatwo dostępnej części obudowy, natomiast w generatorach AC mamy raczej szczotkowy lub bezszczotkowy układ wzbudzenia oraz trójfazowe uzwojenia stojana, których końcówki są wyprowadzone na zespół złącz widoczny z boku. W lotnictwie, zgodnie z powszechną praktyką i wymaganiami norm (np. DO-160, specyfikacje producentów jak Airbus, Boeing, czy standardy MIL), głównym źródłem energii elektrycznej w większych statkach powietrznych są właśnie generatory AC, zazwyczaj trójfazowe 115/200 V, 400 Hz, napędzane przez silnik poprzez przekładnię lub przez tzw. IDG (Integrated Drive Generator). Z mojego doświadczenia takie urządzenia są kompaktowe, ciężkie i mają charakterystyczne złącza wielofazowe oraz tabliczki znamionowe z oznaczeniami częstotliwości i napięcia. W praktyce prądnica AC zasila większość odbiorników pokładowych poprzez sieć rozdzielczą AC, a następnie zasilacze i przetwornice wytwarzają z niej napięcia DC dla awioniki, systemów sterowania, oświetlenia czy ładowania akumulatorów. Dobrze jest kojarzyć z wyglądu taki generator, bo przy diagnozowaniu usterek w instalacji elektrycznej często trzeba odróżnić, czy mamy do czynienia z generatorem AC, prądnicą DC, przetwornicą czy rozrusznikiem, zanim w ogóle podłączymy przyrządy pomiarowe.
Na fotografii pokazano klasyczny generator prądu przemiennego, czyli prądnicę AC, a nie prądnicę DC, przetwornicę ani rozrusznik. Te urządzenia z zewnątrz potrafią być do siebie dość podobne, stąd częsty błąd polega na ocenianiu tylko po ogólnym kształcie „walca z kołnierzem”. W technice lotniczej prądnica DC ma zwykle wyraźnie zaznaczony zespół komutatora i szczotek, z dostępem serwisowym do ich kontroli i wymiany. Komutator to segmentowany pierścień, który prostuje prąd w uzwojeniach wirnika mechanicznie. W generatorach AC tego elementu nie ma – prąd przemienny jest wytwarzany bezpośrednio w uzwojeniach stojana, a prostowanie, jeśli jest potrzebne, odbywa się elektronicznie w osobnych prostownikach lub wbudowanych mostkach diodowych. Mylenie prądnicy AC z przetwornicą bierze się z tego, że obie są częścią systemu zasilania, ale pełnią inną funkcję. Przetwornica (inverter, converter, TRU) zmienia parametry już istniejącej energii elektrycznej: z AC na DC, z DC na AC, zmienia napięcie lub częstotliwość. Przetwornice mają zwykle bardziej „elektroniczny” wygląd: obudowy z radiatorami, złączami wielopinowymi, często bez masywnego kołnierza do napędu mechanicznego, bo nie są napędzane wałem silnika, tylko zasilane elektrycznie. Z kolei rozrusznik to urządzenie, którego głównym zadaniem jest rozruch silnika, a więc krótkotrwałe dostarczenie dużego momentu obrotowego. W lotnictwie często spotyka się zespoły starter-generator, ale tam widać charakterystyczne rozwiązania montażowe, a ich identyfikacja opiera się na dokumentacji i oznaczeniach. Typowym błędem jest założenie, że każde większe urządzenie cylindryczne przy silniku to rozrusznik. W praktyce zawsze trzeba patrzeć na sposób wyprowadzenia przewodów, liczbę zacisków fazowych, tabliczkę znamionową i kontekst instalacji. Właśnie te cechy, które widoczne są na zdjęciu, wskazują jednoznacznie na prądnicę AC jako źródło trójfazowej energii dla pokładowej instalacji elektrycznej.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wyślemy tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.