Kwalifikacja: TLO.01 - Wykonywanie obsługi technicznej wyposażenia awionicznego i elektrycznego statków powietrznych
Zawód: Technik awionik
Kategorie: Elementy i układy elektroniczne
Na rysunku przedstawiono element układu
Odpowiedzi
Informacja zwrotna
Na zdjęciu widać świecę zapłonową/plug zapłonowy stosowany w silniku turbinowym, czyli element układu zapłonowego silnika turbinowego. Charakterystyczne są gwinty do wkręcenia w komorę spalania lub „igniter boss”, masywna metalowa obudowa oraz wydłużona końcówka robocza, która wchodzi do wnętrza komory. W typowych lotniczych silnikach turbinowych stosuje się tzw. ignitery wysokiego napięcia, zasilane z jednostki zapłonowej (ignition exciter), która generuje impulsy o bardzo wysokim napięciu i stosunkowo małej energii. Zadaniem takiej świecy jest wytworzenie iskry o odpowiedniej energii w strudze paliwowo-powietrznej w komorze spalania, tak żeby mieszanka zapaliła się pewnie przy rozruchu, a czasem także przy ponownym zapłonie w locie (re-light). Moim zdaniem warto kojarzyć, że w silnikach turbinowych zapłon nie pracuje cały czas jak w silniku tłokowym. Układ zapłonowy jest włączany głównie podczas uruchamiania silnika, przy krytycznych fazach lotu (np. start w silnym deszczu, turbulencjach, przy oblodzeniu) lub gdy wymagają tego procedury. W normalnej pracy płomień podtrzymuje się sam dzięki ciągłemu dopływowi paliwa i odpowiedniemu przepływowi powietrza. Świece zapłonowe tego typu są projektowane zgodnie z wymaganiami norm (np. DO-160 dla odporności środowiskowej, specyfikacjami producenta silnika), muszą być odporne na wysoką temperaturę, drgania, wibracje oraz zanieczyszczenia. W praktyce obsługowej zwraca się uwagę na stan końcówki, ślady przegrzania, nadpaleń, pęknięcia izolatora, a także na prawidłowy moment dokręcenia podczas montażu, żeby uniknąć nieszczelności komory spalania. W układach FADEC poprawna współpraca świec z exciterem jest kluczowa dla niezawodnego startu silnika – to taki mały element, który w praktyce potrafi unieruchomić cały samolot, jeśli jest zaniedbany.