Wybrałeś system COM, czyli radiostację łączności lotniczej – dokładnie o to chodzi na tym rysunku. Panel pokazuje typowe elementy pokładowego radia VHF COM: wyświetlacz częstotliwości w MHz z trzema miejscami po przecinku (np. 132.025), klawiaturę numeryczną do wprowadzania częstotliwości oraz przyciski funkcyjne typu CH, RCL, PR, F. W lotnictwie cywilnym pasmo łączności VHF pracuje w zakresie 118,000–136,975 MHz i właśnie takie wartości widzimy na tego typu wyświetlaczach. Obecność przełącznika ON/OFF, potencjometru głośności/squelcha oraz przycisku SQ to klasyczny układ dla radiostacji COM, zgodny z powszechnie stosowanymi rozwiązaniami w małych i średnich statkach powietrznych. W praktyce pilot wykorzystuje ten panel do nastawiania częstotliwości ATC, FIS, TWR, GND czy AFIS. Często używa pamięci kanałów (CHANNEL 17 na rysunku) do szybkiego wywołania najczęściej używanych częstotliwości, co jest zgodne z dobrymi praktykami operacyjnymi – minimalizuje czas „grzebania” w radiu w fazach krytycznych, jak start czy podejście. Z mojego doświadczenia dobrze skonfigurowane presety w COM znacząco poprawiają ergonomię pracy załogi. W odróżnieniu od paneli nawigacyjnych (VOR, ADF), tutaj nie ma podziału na częstotliwość aktywną/standby z typowym przełącznikiem transferu, tylko prosty wybór kanału pamięci i bezpośrednie wprowadzanie częstotliwości. Warto kojarzyć, że w dokumentacji i zgodnie z normami ICAO i EASA taki sprzęt oznacza się jako VHF COM transceiver, a jego obsługa jest jednym z podstawowych nawyków pilota i technika awionika przy próbach i przeglądach systemów łączności.
Na rysunku pokazano panel, który łatwo pomylić z innymi urządzeniami nawigacyjnymi, ale jego logika pracy i oznaczenia wyraźnie wskazują na radiostację łączności COM. Częsty błąd polega na tym, że jeśli widzimy wyświetlaną częstotliwość radiową, od razu kojarzymy to z systemem nawigacyjnym, takim jak VOR albo ADF. Tymczasem klucz tkwi w szczegółach: zakres częstotliwości, sposób opisu i obecność funkcji typowych dla łączności głosowej, a nie nawigacji. System VOR pracuje w paśmie 108–117,95 MHz i jego panel zwykle zawiera wyraźne oznaczenia NAV, często podział na częstotliwość aktywną i standby, przełącznik transferu oraz elementy związane z odbiorem sygnału nawigacyjnego. Brakuje tam klawiatury numerycznej w takim układzie jak na telefonie i nie ma opisu CHANNEL w sensie zapamiętanych kanałów komunikacyjnych, tylko po prostu częstotliwości nawigacyjne. Poza tym VOR sam w sobie służy do określania radiali i pozycji, a nie do rozmowy z kontrolerem. Podobnie z ADF – ten system opiera się na odbiorze sygnałów NDB w zakresie fal długich/średnich, a jego panel zazwyczaj ma pokrętła do nastawiania częstotliwości w kHz, nie w standardowym paśmie VHF. Do tego nie zobaczymy tam typowego dla radiostacji COM oznaczenia SQ (squelch) ani tak rozbudowanej klawiatury cyfrowej. TDR, czyli transponder (np. Mode A/C/S), też bywa mylony z radiem, bo ma wyświetlacz i przyciski, ale on nie pokazuje częstotliwości, tylko kody czterocyfrowe w systemie ósemkowym (np. 7000, 7500). Transponder nie służy do ręcznego wybierania kanałów audio, a do identyfikacji statku powietrznego w radarze wtórnym. Typowy transponder ma przyciski IDENT, ALT, STBY, ON, a nie CHANNEL i SQ. Takie pomyłki biorą się często z patrzenia tylko na ogólny kształt panelu, bez analizy opisów, zakresów częstotliwości i funkcji. Dobra praktyka w awionice to zawsze kojarzenie: COM – łączność głosowa w paśmie 118–136,975 MHz, NAV (VOR/ILS) – nawigacja w okolicach 108–117,95 MHz, ADF – fale długie/średnie w kHz, TDR – kody transpondera, bez częstotliwości. Jeśli czytasz dokładnie opisy na panelu, takie jak FREQUENCY, CHANNEL, SQ, ON/OFF, dużo łatwiej będzie Ci prawidłowo rozpoznać urządzenie i uniknąć podobnych pomyłek na egzaminie i w praktyce.
