Kwalifikacja: TLO.01 - Wykonywanie obsługi technicznej wyposażenia awionicznego i elektrycznego statków powietrznych

Koordynator zakrętu bywa często mylony z „miernikiem przechylenia” albo z prostym wskaźnikiem zakrętu tylko w jednej osi. To jest typowy błąd wynikający z tego, że patrzymy na skalę przyrządu i widzimy tylko wychylenie wskazówki, a zapominamy o tym, jak działa żyroskop w środku. Przyrząd giroskopowy tego typu nie mierzy samego kąta przechylenia. Kąt przechylenia to po prostu pozycja samolotu względem horyzontu, a do tego służy sztuczny horyzont. Koordynator zakrętu reaguje na zmiany, czyli na prędkości kątowe, a nie na statyczne ustawienie skrzydeł. Dlatego odpowiedź, że przyrząd mierzy wartość kąta przechylenia, jest merytorycznie chybiona – to zupełnie inny zakres pomiaru i inny przyrząd. Często pojawia się też przekonanie, że koordynator zakrętu mierzy wyłącznie prędkość kątową odchylania (yaw). Tak działał w uproszczeniu klasyczny turn indicator, ale nowocześniejszy turn coordinator ma oś żyroskopu świadomie pochyloną, właśnie po to, żeby był czuły także na przechylenie. W efekcie reaguje na złożony ruch samolotu, który w realnym zakręcie nigdy nie jest czystym yawem. Zakręt bez przechylenia byłby po prostu ślizgiem na sterze kierunku, a tego w normalnej eksploatacji się unika, bo rośnie opór i obciążenia konstrukcji. Z drugiej strony twierdzenie, że przyrząd mierzy tylko prędkość kątową przechylenia (roll), też nie trzyma się kupy. Gdyby tak było, wskazówka reagowałaby jedynie na to, jak szybko przechylamy skrzydła, a całkowicie ignorowałaby ruch w osi pionowej. Tymczasem zadaniem koordynatora jest pokazanie jakości i szybkości zakrętu, czyli ruchu po łuku względem ziemi, który zależy głównie od składowej odchylania. Dlatego konstrukcyjnie żyroskop jest ustawiony tak, by „łapać” obie składowe – roll i yaw – w odpowiednich proporcjach. Z mojego doświadczenia wynika, że uczniowie często próbują myśleć kategoriami: „ten przyrząd mierzy jedną prostą rzecz”. A tu mamy urządzenie, które mierzy kombinację prędkości kątowych, przetwarza ją mechanicznie i dopiero z tego wychodzi wskazanie zakrętu. Poprawne zrozumienie tego mechanizmu jest kluczowe, żeby nie przeceniać lub nie mylić roli koordynatora zakrętu z innymi przyrządami żyroskopowymi w kabinie.