Który z elementów architektonicznych ściany przedstawiono na rysunku?
Na rysunku pokazano wykusz, czyli zamknięty element wystający poza lico ściany zewnętrznej budynku, najczęściej z oknami i własnym małym przekryciem. W praktyce działa trochę jak wysunięty fragment pomieszczenia, który powiększa wnętrze i doświetla je z kilku stron. Ważna cecha: wykusz zwykle nie schodzi do poziomu terenu jak osobna część budynku, tylko jest nadwieszony albo oparty na wspornikach, belkach, konsolach czy płycie wspornikowej. Na zdjęciu dobrze widać właśnie wysunięcie przed płaszczyznę elewacji, obudowanie oknami oraz podparcie od spodu. Moim zdaniem to jeden z łatwiejszych elementów do rozpoznania, jeśli zapamięta się zasadę: wystaje ze ściany i tworzy małą, oszkloną przestrzeń. W dobrej praktyce budowlanej przy takim elemencie ważne są detale konstrukcyjne i wykonawcze: poprawne przeniesienie obciążeń, zabezpieczenie przed wodą opadową, obróbki blacharskie, izolacja termiczna oraz ograniczenie mostków cieplnych. W starszej architekturze wykusze miały też funkcję reprezentacyjną, zdobiły elewację i podkreślały rangę budynku, ale technicznie dalej pozostają elementem wysuniętym poza ścianę.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka pojęć, bo wszystkie dotyczą elementów widocznych na elewacji albo związanych ze ścianą, ale ich funkcja i forma są zupełnie inne. Pilaster to płaski, pionowy występ ze ściany, przypominający spłaszczoną kolumnę. Zwykle ma bazę, trzon i głowicę, ale nie tworzy osobnego pomieszczenia ani nie wystaje daleko przed elewację. Jest raczej dekoracją lub elementem porządkującym podziały elewacji, czasem symbolicznie pokazuje podparcie, lecz nie jest wykuszem. Filar z kolei to wolno stojący albo wyraźnie wydzielony pionowy element nośny, który przenosi obciążenia ze stropów, sklepień, belek lub nadproży. Na zdjęciu nie chodzi o taki samodzielny podporowy element, tylko o całą wysuniętą część z oknami. Ryzalit też bywa mylący, bo również występuje przed lico ściany, ale zasadniczo jest fragmentem bryły budynku wysuniętym od fundamentu aż po dach lub znaczną wysokość elewacji. Nie jest zawieszony jak mały balkonowy moduł. Typowy błąd myślowy polega na tym, że patrzy się tylko na fakt, że coś wystaje ze ściany. A tu trzeba sprawdzić, czy element tworzy nadwieszoną, oszkloną przestrzeń użytkową. Jeśli tak, to jest to wykusz. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać: pilaster jest płaski i pionowy, filar podpiera, ryzalit jest częścią bryły od dołu, a wykusz wygląda jak wysunięte okno z kawałkiem pomieszczenia.