Oblicz koszt rozbiórki kamiennej ławy fundamentowej o wymiarach 1,2 x 0,6 x 10 m, jeżeli cena rozebrania 1 m3 fundamentów kamiennych wynosi 350 zł.
W tym zadaniu kluczowe jest najpierw wykonanie obmiaru, czyli ustalenie objętości rozbieranej ławy fundamentowej. Ława ma wymiary 1,2 m × 0,6 m × 10 m, więc liczymy ją jak prostopadłościan: V = 1,2 × 0,6 × 10 = 7,2 m³. Dopiero tę objętość mnożymy przez cenę jednostkową rozbiórki fundamentów kamiennych, czyli 350 zł/m³. Otrzymujemy: 7,2 × 350 = 2520 zł. Dlatego koszt robót wynosi 2 520 zł. Moim zdaniem to dobre ćwiczenie, bo w kosztorysowaniu bardzo łatwo pomylić powierzchnię z objętością, a fundamenty prawie zawsze rozlicza się w m³, nie w m². W praktyce budowlanej taki obmiar powinien być zapisany w przedmiarze robót, zgodnie z zasadą: najpierw ilość robót, potem cena jednostkowa, na końcu wartość. Przy rozbiórkach trzeba też pamiętać, że cena jednostkowa może obejmować nie tylko samo kucie czy rozebranie kamienia, ale czasem również załadunek gruzu, transport wewnętrzny albo uporządkowanie miejsca pracy, zależnie od opisu pozycji kosztorysowej. Tu jednak podana cena dotyczy 1 m³ fundamentów, więc rachunek jest prosty i wynik 2 520 zł jest właściwy.
W tego typu zadaniach najczęstszy problem polega na tym, że ktoś od razu mnoży pojedynczy wymiar przez cenę jednostkową, zamiast najpierw policzyć pełną objętość elementu. Kwoty 210 zł i 420 zł mogą wynikać właśnie z potraktowania tylko jednego wymiaru ławy jako podstawy do wyceny, na przykład 0,6 m albo 1,2 m pomnożone przez 350 zł. Takie podejście nie ma sensu technicznego, bo cena jest podana za 1 m³, czyli za metr sześcienny rozbieranej konstrukcji. Metr sześcienny opisuje objętość, a nie długość ani szerokość. Trzeba więc uwzględnić wszystkie trzy wymiary: szerokość, wysokość i długość ławy. Wynik 2 100 zł wygląda już bardziej wiarygodnie, ale zwykle bierze się z pominięcia jednego z wymiarów albo z policzenia tylko 0,6 × 10 = 6 m³ i przemnożenia przez 350 zł. To nadal jest błąd, bo ława ma także drugi wymiar przekroju, czyli 1,2 m. Z mojego doświadczenia takie pomyłki często pojawiają się przy obmiarach fundamentów, zwłaszcza gdy ktoś myśli o długości wykopu, a nie o bryle materiału do rozebrania. Dobra praktyka kosztorysowa jest taka: najpierw sprawdzić jednostkę rozliczeniową, potem dobrać odpowiedni wzór. Skoro mamy zł/m³, liczymy objętość: 1,2 × 0,6 × 10 = 7,2 m³, a dopiero potem koszt: 7,2 × 350 = 2520 zł. Bez tego łatwo zaniżyć wartość robót, co na prawdziwej budowie szybko robi problem przy rozliczeniu ekipy i ilości gruzu.