Szerokość filarka międzyokiennego wynosi 103 cm. Ile sztuk całych cegieł pełnych (25 × 12 × 6,5 cm) mieści się na szerokości filarka, przy spoinach pionowych grubości 1 cm?
A. 5
B. 4
C. 3
D. 2
W tym zadaniu trzeba potraktować szerokość filarka jako odcinek muru złożony z całych cegieł i spoin pionowych między nimi. Cegła pełna ma długość 25 cm i właśnie ten wymiar przyjmujemy na szerokości filarka. Przy 4 cegłach dostajemy 4 × 25 cm = 100 cm. Między czterema cegłami są trzy spoiny pionowe, każda po 1 cm, czyli razem 3 cm. Całość daje 100 cm + 3 cm = 103 cm, więc mieszczą się dokładnie 4 całe cegły. Moim zdaniem to bardzo praktyczny przykład, bo na budowie często sprawdza się moduł cegły razem ze spoiną, a nie samą cegłę „na sucho”. Dobra praktyka murarska zakłada utrzymywanie spoin około 10 mm, bo wtedy mur zachowuje prawidłowy układ, łatwiej trzymać przewiązanie i nie robi się przypadkowych docinek. Takie obliczenie przydaje się przy filarkach międzyokiennych, słupkach, narożach i krótkich odcinkach ścian, gdzie liczba cegieł musi pasować do wymiaru konstrukcyjnego.
Jeżeli wyszła inna liczba niż 4, to najczęściej problem leży w sposobie liczenia spoin albo w pomyleniu wymiarów cegły. Sama cegła pełna ma 25 × 12 × 6,5 cm, ale przy obliczaniu szerokości filarka trzeba wybrać ten wymiar, który faktycznie układa się wzdłuż szerokości, czyli 25 cm. Nie wolno brać przypadkowo 12 cm, bo wtedy liczymy zupełnie inny układ muru, na przykład grubość lub inny sposób ustawienia cegieł. Ważne jest też to, że spoiny pionowe występują między cegłami. Przy czterech cegłach są trzy takie spoiny, a nie cztery lub pięć. To częsty błąd: ktoś dodaje spoinę po każdej cegle, także na końcu, i wynik od razu się rozjeżdża. Gdyby przyjąć 3 cegły, otrzymamy tylko 3 × 25 cm + 2 × 1 cm = 77 cm, więc zostaje za dużo miejsca. Przy 5 cegłach byłoby 5 × 25 cm + 4 × 1 cm = 129 cm, czyli za szeroko. Dwie cegły dają jeszcze mniej, bo tylko 51 cm z jedną spoiną. W robotach murarskich takie liczenie jest bardzo ważne przy planowaniu przewiązania i unikaniu drobnych, niepotrzebnych docinek. Z mojego doświadczenia, najlepiej zawsze narysować sobie krótki schemat: cegła, spoina, cegła, spoina. Wtedy od razu widać, ile spoin naprawdę trzeba doliczyć.