Poziomą izolację przeciwwilgociową ściany fundamentowej należy wykonać
Poziomą izolację przeciwwilgociową ściany fundamentowej wykonuje się z papy asfaltowej, bo jej zadaniem jest odcięcie podciągania kapilarnego wody z fundamentu do ścian wyżej położonych. W praktyce układa się ją na wyrównanej i oczyszczonej powierzchni ściany fundamentowej, zwykle pod pierwszą warstwą muru albo w strefie połączenia fundamentu ze ścianą nadziemia. Papa asfaltowa tworzy ciągłą, szczelną przeponę, odporną na wilgoć gruntową i dość dobrze znosi warunki pracy w tym miejscu. Moim zdaniem to jeden z tych detali, których nie widać po zakończeniu budowy, ale jak są źle zrobione, to potem wychodzą zawilgocone ściany, wykwity solne i odpadające tynki. Dobra praktyka wymaga, aby pasy papy miały odpowiednie zakłady, były ułożone równo, bez przebić i połączone z izolacją pionową fundamentu. Materiały tego typu powinny spełniać wymagania wyrobów do izolacji przeciwwilgociowych, np. według norm z grupy PN-EN dotyczących elastycznych wyrobów wodochronnych. Ważne jest też, żeby nie traktować tego jako zwykłej przekładki pod mur, tylko jako element całego systemu ochrony budynku przed wilgocią.
Przy tym pytaniu łatwo pomylić izolację przeciwwilgociową z izolacją cieplną albo paroizolacją, a to są zupełnie inne funkcje w przegrodzie budowlanej. Styropian i polistyren ekstrudowany, czyli XPS, kojarzą się z fundamentami, bo faktycznie często stosuje się je przy ścianach fundamentowych. Ich głównym zadaniem jest jednak ograniczenie strat ciepła oraz ochrona warstw hydroizolacyjnych od strony gruntu, szczególnie przy ocieplaniu części podziemnej budynku. XPS ma małą nasiąkliwość i większą wytrzymałość na ściskanie niż zwykły styropian, ale nadal nie jest typową poziomą przeponą przeciwwilgociową pod murem. Nie zastąpi szczelnej warstwy odcinającej kapilarne podciąganie wody. To ważna różnica, bo materiał może być odporny na wodę, a mimo to nie pełnić poprawnie roli izolacji poziomej. Folia paroizolacyjna też nie jest dobrym wyborem w tym miejscu. Paroizolację stosuje się głównie tam, gdzie trzeba ograniczyć przenikanie pary wodnej, na przykład w dachach, poddaszach lub lekkich przegrodach warstwowych. W ścianie fundamentowej problemem jest wilgoć gruntowa i woda podciągana przez pory materiału, a nie tylko para wodna z pomieszczeń. Typowy błąd myślowy polega na tym, że skoro coś ma w nazwie izolacja, to nadaje się do każdego rodzaju ochrony przed wilgocią. W budownictwie tak to nie działa. Trzeba dobrać materiał do konkretnego zjawiska fizycznego, obciążenia wilgocią i miejsca w konstrukcji. Dlatego w klasycznym rozwiązaniu poziomej izolacji ściany fundamentowej stosuje się papę asfaltową albo inny materiał przeznaczony do izolacji przeciwwilgociowych, ułożony szczelnie i ciągle, bez przypadkowych przerw.