Na podstawie tablicy z KNR 2-02 oblicz, ile m3 zaprawy cementowo-wapiennej potrzeba do wymurowania dwóch prostokątnych filarków o wymiarach 2×2½ cegły i wysokości 3 m.
Nakłady na 1 mna podstawie Tablicy 0118
| Lp. | Wyszczególnienie rodzaje materiałów i maszyn | Jednostki miary, oznaczenia literowe | Słupy i filarki prostokątne na zaprawie wapiennej lub cementowo-wapiennej o wymiarach | ||||||
| 1×1 cegły | 1×1½ cegły | 1½×1½ cegły | 1½×2 cegły | 2×2 cegły | 2×2½ cegły | 2½×2½ cegły | |||
| a | b | c | 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 |
| 20 | Cegły budowlane pełne | szt. | 26,00 | 39,00 | 65,00 | 81,30 | 105,10 | 131,30 | 170,70 |
| 21 | Zaprawa | m³ | 0,014 | 0,023 | 0,037 | 0,049 | 0,069 | 0,087 | 0,098 |
| 70 | Wyciąg | m-g | 0,10 | 0,15 | 0,25 | 0,32 | 0,43 | 0,53 | 0,67 |
A. 0,522 m3
B. 0,588 m3
C. 0,138 m3
D. 0,294 m3
W tym zadaniu kluczowe jest poprawne odczytanie normy z KNR 2-02, tablica 0118. Tabela podaje nakłady na 1 m wysokości słupa lub filarka, a nie na cały element. Dla filarka prostokątnego o wymiarach 2×2½ cegły trzeba wejść w kolumnę 06. W wierszu „Zaprawa” podano tam zużycie 0,087 m³ zaprawy cementowo-wapiennej na 1 m wysokości jednego filarka. Mamy dwa filarki, każdy o wysokości 3 m, więc łączna wysokość obmiarowa wynosi 2 × 3 m = 6 m. Obliczenie jest więc proste: 0,087 m³ × 6 = 0,522 m³. Tyle zaprawy należy przyjąć według normy. Moim zdaniem najważniejszy nawyk przy takich zadaniach to zawsze najpierw sprawdzić jednostkę w nagłówku tabeli i dopiero potem mnożyć przez ilość robót. W praktyce kosztorysowej właśnie tak korzysta się z KNR: wybiera się właściwą kolumnę dla wymiaru elementu, właściwy wiersz materiału, a potem przemnaża normę przez obmiar. Tu nie trzeba samemu przeliczać wymiarów cegły na metry, bo norma już uwzględnia typowy układ muru, spoiny i zużycie materiału.
Błędne wyniki w tym zadaniu zwykle wynikają nie z trudnej matematyki, tylko z niewłaściwego czytania tablicy KNR. Tabela nie podaje zużycia zaprawy na cały filarek, ale na 1 m jego wysokości. Dlatego trzeba uwzględnić jednocześnie liczbę filarków i ich wysokość. Dla dwóch filarków po 3 m otrzymujemy razem 6 m wysokości obmiarowej. Dopiero przez tę wartość mnoży się normę z tabeli. Druga ważna sprawa to dobór kolumny. Wymiar 2×2½ cegły odpowiada kolumnie 06, gdzie w wierszu „Zaprawa” znajduje się wartość 0,087 m³. Jeżeli ktoś wybierze kolumnę dla filarka 1½×2 cegły, otrzyma 0,049 m³ na 1 m i po przemnożeniu przez 6 m wychodzi 0,294 m³. To jest wynik z poprawnym mnożeniem, ale dla złego przekroju. Z kolei 0,588 m³ bierze się najczęściej z użycia sąsiedniej, większej kolumny 2½×2½ cegły, czyli z normy 0,098 m³. Taki wynik zawyża zużycie, bo dotyczy grubszego filarka. Wartość 0,138 m³ wskazuje na pomieszanie dwóch rzeczy: wybrano raczej normę 0,069 m³ dla przekroju 2×2 cegły i przemnożono ją tylko przez liczbę filarków, bez wysokości 3 m. W kosztorysowaniu i obmiarach taka pomyłka jest dość typowa, bo człowiek patrzy na ilość sztuk elementów, a zapomina, że jednostką normy jest 1 m wysokości. Dobra praktyka jest taka: najpierw wiersz materiału, potem właściwa kolumna wymiaru, potem jednostka nakładu i na końcu dopiero mnożenie przez obmiar.