Jeżeli norma czasu na rozbiórkę 1 m2 stropu drewnianego wynosi 0,64 r-g, to norma wydajności dziennej dla cieśli pracującego przy rozbiórce stropu drewnianego, którą należy przyjąć w harmonogramie ogólnym robót budowlanych przy 8-godzinnym dniu pracy, wynosi
A. 125,00 m2
B. 0,64 m2
C. 12,50 m2
D. 5,12 m2
Tu kluczowe jest rozróżnienie dwóch pojęć: norma czasu i norma wydajności. Norma czasu 0,64 r-g/m² mówi, ile roboczogodzin potrzeba na rozebranie 1 m² stropu drewnianego. Skoro cieśla pracuje 8 godzin dziennie, to jego dzienną wydajność obliczamy dzieląc dostępny czas pracy przez nakład czasu na jednostkę roboty: 8 r-g ÷ 0,64 r-g/m² = 12,50 m². Jednostka r-g się skraca, zostaje m² na dzień pracy jednego robotnika. W harmonogramie ogólnym robót budowlanych właśnie tak przelicza się normy, żeby ustalić czas trwania zadania i potrzebną liczbę pracowników. Moim zdaniem to jedno z ważniejszych przeliczeń w organizacji budowy, bo błąd tutaj od razu psuje cały harmonogram. W praktyce przy robotach rozbiórkowych trzeba jeszcze pamiętać o warunkach pracy, wynoszeniu gruzu, zabezpieczeniach BHP i dostępie do stanowiska, ale w zadaniu przyjmujemy czystą normę katalogową. Dlatego właściwa norma wydajności dziennej wynosi 12,50 m².
W tym zadaniu najłatwiej pomylić normę czasu z normą wydajności. Warto to sobie dobrze poukładać, bo w kosztorysowaniu i harmonogramowaniu takie przeliczenia pojawiają się ciągle. Norma 0,64 r-g/m² nie oznacza, że pracownik wykona dziennie 0,64 m². To jest nakład czasu na jedną jednostkę obmiarową, czyli na 1 m² rozbiórki stropu drewnianego potrzeba 0,64 roboczogodziny. Jeżeli ktoś przyjmuje 0,64 m² jako wydajność, to tak naprawdę odczytuje jednostkę odwrotnie i traci sens normy KNR czy podobnych katalogów nakładów rzeczowych. Wynik 5,12 m² zwykle bierze się z przemnożenia 0,64 przez 8 godzin, ale to też jest błąd. Mnożenie dałoby 5,12 r-g, a nie powierzchnię robót. Wydajność ustala się odwrotnie: ile razy norma czasu mieści się w 8-godzinnym dniu pracy. Z kolei 125,00 m² jest wynikiem nierealnym przy takiej normie i najczęściej wynika z przesunięcia przecinka albo potraktowania 0,64 jako 0,064. W realnej organizacji robót rozbiórkowych takie zawyżenie wydajności byłoby bardzo ryzykowne, bo harmonogram pokazałby zbyt krótki czas wykonania, a potem brygada nie miałaby szans tego dotrzymać. Dobra praktyka jest prosta: najpierw sprawdzić jednostkę normy, potem zdecydować, czy trzeba mnożyć, czy dzielić. Tutaj należy dzielić 8 r-g przez 0,64 r-g/m², co daje 12,50 m² na dzień pracy cieśli.