Na zamieszczonym rysunku przedstawiono kocioł transportowy do przewozu
To rzeczywiście kocioł transportowy do przewozu asfaltu lanego. Ten typ kotła jest specjalnie zaprojektowany do utrzymywania bardzo wysokiej temperatury mieszanki, bo asfalt lany ma właściwości samorozpływne i musi być praktycznie stale w stanie płynnym podczas transportu oraz w trakcie wbudowywania. W kotłach do asfaltu lanego stosowane są specjalne systemy grzewcze, najczęściej palniki olejowe lub gazowe, które umożliwiają precyzyjną regulację temperatury – zazwyczaj w zakresie 220–250°C. Bardzo ważne jest też intensywne mieszanie, żeby nie dopuścić do miejscowego przegrzewania i rozwarstwiania się mieszanki. Z mojego doświadczenia, w transporcie na większe odległości bez takiego kotła absolutnie nie da się zachować odpowiedniej konsystencji asfaltu lanego; jest to wręcz wymóg technologiczny zapisany w Polskich Normach (np. PN-EN 13108-7) oraz warunkach technicznych dotyczących robót drogowych. W praktyce takie kotły są często wykorzystywane przy budowie mostów, wiaduktów i parkingów, wszędzie tam, gdzie liczy się szybkość wykonania i szczelność nawierzchni. Dla innych mieszanek takie rozwiązanie byłoby wręcz niepraktyczne – one nie wymagają aż tak wysokiej temperatury ani tak intensywnego mieszania. Moim zdaniem każdy, kto choć raz pracował przy wylewaniu asfaltu lanego, wie jak ważny jest odpowiedni transport i właśnie taki kocioł.
W przypadku tego zadania można zauważyć, że dobór kotła transportowego bezpośrednio wynika z właściwości przewożonego materiału oraz wymagań technologicznych robót bitumicznych. Mieszanka cementowo-emulsyjna to zupełnie inny rodzaj materiału niż asfalt lany – jest stosowana głównie do stabilizacji gruntu lub wykonywania podbudów, nie wymaga podgrzewania do wysokich temperatur, więc kotły z intensywnym podgrzewaniem i mieszadłem byłyby tu zbędne. Mastyk grysowy, znany też jako SMA mastyksowy, to z kolei mieszanka używana w warstwach ścieralnych, jednak jej transport odbywa się zazwyczaj w tzw. zwykłych termosach lub nawet standardowych wywrotkach z podgrzewaniem, bo nie wymaga aż tak wysokiej temperatury i ciągłego mieszania jak asfalt lany. Asfalt porowaty natomiast charakteryzuje się dużą zawartością pustek, jest bardzo lekki i przepuszczalny, a jego technologia nie wymaga ani tak wysokich temperatur, ani specjalistycznego sprzętu do transportu. Typowym błędem jest zakładanie, że każdy rodzaj mieszanki bitumicznej przewozi się w takim samym kotle – wynika to często z braku doświadczenia praktycznego i nieznajomości różnic technologicznych. W rzeczywistości tylko asfalt lany wymaga specjalnych, zamkniętych kotłów transportowych z intensywnym podgrzewaniem i mieszadłem, ponieważ jego temperatura robocza jest znacznie wyższa niż pozostałych mieszanek bitumicznych. Jeśli zastosuje się nieodpowiedni rodzaj kotła, materiał po prostu stwardnieje i nie będzie się nadawał do wbudowania, co generuje ogromne straty i przestoje na budowie. Warto więc zawsze patrzeć na wymagania technologiczne wynikające z Polskich Norm i specyfikacji robót drogowych, a nie kierować się jedynie ogólnymi skojarzeniami z materiałami bitumicznymi.