Kwalifikacja: BUD.13 - Eksploatacja maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych

Olej hydrauliczny faktycznie ma kilka zadań w układzie, ale bardzo łatwo pomylić ich hierarchię i znaczenie. Nierzadko można spotkać się z opinią, że główną rolą oleju jest chłodzenie podzespołów. Owszem, olej odbiera ciepło od elementów podczas pracy, jednak w typowych aplikacjach przemysłowych czy w maszynach budowlanych funkcja chłodząca jest raczej skutkiem ubocznym przepływu oleju, a nie jego zasadniczym zadaniem. Przepływający olej rozprasza ciepło, ale nie jest to nadrzędne – od tego są raczej dedykowane wymienniki ciepła i układy chłodzenia. Z kolei funkcja przemywania układu czy utrzymywania czystości to cechy, które bardziej odnoszą się do obiegu czynnika roboczego – rzeczywiście, olej przepłukuje układ, przenosi zanieczyszczenia do filtrów, ale to także nie jest jego główne przeznaczenie. Często myli się te pojęcia, bo faktycznie, kiedy pojawiają się awarie związane z zanieczyszczeniami, pierwszym podejrzanym jest jakość oleju. W praktyce jednak najważniejszą funkcją poza przenoszeniem siły jest właśnie smarowanie. Pozwala to ograniczyć tarcie oraz zużycie elementów maszyny – bez tego nawet najlepszej jakości filtracja czy chłodzenie nic nie da. Z mojego doświadczenia wynika, że operatorzy i początkujący serwisanci często skupiają się na widocznych objawach (np. przegrzewaniu się układu) i stąd wynika przekonanie, że chłodzenie jest najważniejsze. Tymczasem kluczowa jest ochrona mechanizmów przed zużyciem poprzez smarowanie, co potwierdzają normy, literatura branżowa i praktyka warsztatowa. Dlatego tak ważne jest rozróżnienie pomiędzy podstawowymi i dodatkowymi funkcjami oleju hydraulicznego.