Die Stimmgabel mit der Frequenz 440 Hz produziert den Ton
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik budowy i strojenia fortepianów i pianin (AUD.03).
„Die Stimmgabel” to po niemiecku kamerton, a pytanie brzmi: kamerton o częstotliwości 440 Hz wytwarza dźwięk... Odpowiedź to a¹, czyli dźwięk a razkreślnej oktawy. Częstotliwość 440 Hz jest międzynarodowym wzorcem stroju, według którego stroi się instrumenty i orkiestry.
Oznaczenia oktaw w tym zadaniu stosują system, w którym kolejne oktawy odróżnia się wielkością litery i indeksem: A - oktawa wielka, a - oktawa mała, a¹ - razkreślna, a² - dwukreślna. Każda oktawa w górę to podwojenie częstotliwości: A ma 110 Hz, a - 220 Hz, a¹ - 440 Hz, a² - 880 Hz.
Do zapamiętania słownictwo: die Stimmgabel - kamerton, stimmen - stroić, der Ton - dźwięk, die Frequenz - częstotliwość. Na fortepianie a¹ to klawisz a położony nad środkowym c, czyli dźwięk, od którego zaczyna się strojenie.
Wszystkie odpowiedzi to dźwięk a, ale w różnych oktawach, więc trzeba wiedzieć, której oktawie odpowiada 440 Hz.
Zapis A wielkie oznacza dźwięk a w oktawie wielkiej, o częstotliwości 110 Hz - to dwie oktawy niżej, więc częstotliwość jest cztery razy mniejsza. Małe a to oktawa mała i 220 Hz, czyli jedna oktawa poniżej wzorca. Zapis a² oznacza oktawę dwukreślną i częstotliwość 880 Hz, a więc dwa razy wyższą niż 440 Hz. Pomyłka bierze się zwykle z nieznajomości systemu oznaczeń albo z założenia, że wzorzec to po prostu „a” bez indeksu.
Prawidłowa odpowiedź to a¹. Dźwięk a razkreślnej oktawy ma częstotliwość 440 Hz i jest powszechnie przyjętym wzorcem stroju. Zapamiętaj prostą zależność: każda oktawa w górę podwaja częstotliwość, a każda w dół zmniejsza ją o połowę. Od wartości 440 Hz łatwo wtedy wyliczyć częstotliwości pozostałych dźwięków a.