Długotrwałe tarcie otworów klawiatury na sztyfcie płaskim będzie skutkować
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik budowy i strojenia fortepianów i pianin (AUD.03).
Długotrwałe tarcie otworów klawiatury na sztyfcie płaskim skutkuje powstaniem luzów bocznych. Sztyft płaski prowadzi klawisz i utrzymuje go w prostym położeniu, zapobiegając bocznemu kołysaniu. Otwór klawisza jest wyłożony suknem, które podczas wieloletniej gry wyciera się od tarcia.
Wytarte sukno nie przylega już ściśle do sztyftu, więc klawisz zaczyna się kołysać na boki. Pianista wyczuwa to jako nierówne prowadzenie klawiszy, a przy silnym luzie klawisze mogą ocierać się o siebie i stukać.
Do zapamiętania: kierunek luzu zależy od tego, który element prowadzi klawisz. Sztyft prowadzący klawisz z boków odpowiada za luz boczny, a jego zużycie właśnie taki luz powoduje. Naprawa polega na wymianie sukna w otworach, czyli ponownym garnierowaniu, albo na ostrożnym ściśnięciu otworu.
Błędne odpowiedzi opisują skutki, które wynikają z innych przyczyn albo z zużycia innych elementów.
Większy opór klawiszy powstaje, gdy sukno pęcznieje lub otwór jest zbyt ciasny, na przykład przy zawilgoceniu - długotrwałe tarcie działa odwrotnie, bo wyciera sukno i luzuje dopasowanie. Luzy przód/tył wiążą się z prowadzeniem klawisza w innym kierunku i dotyczą zużycia w innym miejscu prowadzenia, a nie bocznych ścianek otworu na sztyfcie płaskim. Wytarcie niklu na sztyftach jest możliwe przy bardzo długim użytkowaniu, ale nie jest zasadniczym skutkiem, który zmienia działanie klawiatury - kluczowe jest zużycie miękkiego sukna, a nie metalu.
Prawidłowa odpowiedź to powstanie luzów bocznych. Sztyft płaski prowadzi klawisz z boków, a wytarte sukno w otworze przestaje go ściśle obejmować, przez co klawisz się kołysze. Zapamiętaj, że przy analizie luzów najpierw ustala się, jaki element prowadzi ruch i w którym kierunku.