Gęstość lakieru mierzy się
Źle. Steinway & Sons to producent fortepianów, a nie przyrząd do pomiaru lakieru.
Dobrze. Kubek Forda mierzy lepkość lakieru przez czas jego wypływu przez kalibrowany otwór.
Źle. Yamaha to producent instrumentów - nie ma przyrządu do lakieru o takiej nazwie.
Źle. Renner produkuje mechanizmy fortepianowe - to nie przyrząd pomiarowy.
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik budowy i strojenia fortepianów i pianin (AUD.04).
Gęstość lakieru, czyli w praktyce jego lepkość, mierzy się kubkiem Forda. To kubek o określonej pojemności z kalibrowanym otworem w dnie. Napełnia się go lakierem i mierzy stoperem czas wypływu - im dłużej lakier wypływa, tym jest gęstszy (bardziej lepki).
Lepkość lakieru decyduje o sposobie nakładania: do natrysku potrzebny jest lakier rzadszy, do nakładania pędzlem lub tamponem - gęstszy. Lakier rozcieńcza się aż do uzyskania czasu wypływu zalecanego przez producenta.
Do zapamiętania: kubek Forda - pomiar lepkości przez czas wypływu. Wynik podaje się w sekundach razem z numerem kubka (średnicą otworu) i temperaturą, bo lepkość silnie zależy od temperatury.
Błędne odpowiedzi brzmią wiarygodnie, bo zawierają nazwy znanych producentów fortepianów i części, ale żadna z nich nie jest przyrządem do pomiaru lepkości. Yamaha i Steinway & Sons to producenci instrumentów - nie istnieją przyrządy laboratoryjne nazywane „probówką Yamaha” czy „probówką Steinway & Sons” służące do badania lakieru. To typowe dystraktory, które mają zmylić skojarzeniem z branżą.
Renner to firma znana z produkcji mechanizmów i części do fortepianów i pianin. „Mechanizm Rennera” jest więc mechanizmem instrumentu, a nie przyrządem pomiarowym.
Prawidłowo lepkość lakieru mierzy się kubkiem Forda, czyli kubkiem wypływowym. Słowo „gęstość” w treści pytania jest użyte w znaczeniu potocznym - fizycznie gęstość to masa na jednostkę objętości, ale lakiernicy mówią „gęsty lakier” o lakierze lepkim. Kubek Forda mierzy właśnie tę cechę.
Pomiar powtarza się po każdym dolaniu rozcieńczalnika, aż czas wypływu osiągnie wartość zalecaną dla wybranej metody lakierowania.