W którym przedziale względnej wilgotności powietrza w pomieszczeniu powinny być użytkowane pianina i fortepiany?
Źle. Przy wilgotności 10-20% drewno wysycha i pęka, a kołki tracą oparcie.
Źle. Przy wilgotności 70-80% drewno pęcznieje, mechanizm chodzi ciężko, a struny korodują.
Źle. Wilgotność 20-35% jest wciąż zbyt niska - drewno się kurczy, a instrument rozstraja.
Dobrze. Wilgotność 40-65% ogranicza pracę drewna i pomaga utrzymać strój.
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik budowy i strojenia fortepianów i pianin (AUD.04).
Pianina i fortepiany powinny być użytkowane przy względnej wilgotności powietrza od 40% do 65%. Instrumenty klawiszowe zbudowane są głównie z drewna, filców i sukna, a te materiały wchłaniają i oddają wilgoć z powietrza. Utrzymanie wilgotności w umiarkowanym zakresie ogranicza pracę drewna i chroni instrument przed uszkodzeniami.
Zmiany wilgotności wpływają też na strój: płyta rezonansowa pęcznieje lub kurczy się, zmieniając nacisk strun na mostek. Dlatego instrument w pomieszczeniu o niestabilnych warunkach szybko się rozstraja.
Do zapamiętania: nie za sucho i nie za wilgotno - okolice 40-65%. Instrumentu nie stawia się przy kaloryferze, kominku ani przy oknie wystawionym na słońce.
Błędne przedziały są skrajne - zbyt suche albo zbyt wilgotne. Wilgotność 10-20% i 20-35% oznacza powietrze bardzo suche, typowe dla przegrzanych pomieszczeń zimą. Drewno wysycha wtedy i kurczy się: pęka płyta rezonansowa, luzują się klejenia i kołki stroikowe tracą oparcie, przez co instrument przestaje trzymać strój.
Wilgotność 70-80% to powietrze bardzo wilgotne. Drewno pęcznieje, filce i sukna nasiąkają, mechanizm i klawisze zaczynają chodzić ciężko, a metalowe części, takie jak struny, korodują. Grozi też rozwój pleśni.
Prawidłowym przedziałem jest 40-65% wilgotności względnej. Taki zakres nie jest ani zbyt suchy, ani zbyt wilgotny i odpowiada warunkom, w jakich drewno instrumentu było sezonowane i obrabiane. Stroiciel często doradza klientowi nawilżacz albo pochłaniacz wilgoci, a także higrometr do kontroli warunków w pomieszczeniu.