Kwalifikacja: CES.03 - Organizacja i kontrolowanie procesów w przemyśle ceramicznym

Gdy mówimy o usuwaniu nadlewów, warto najpierw rozumieć, skąd one się biorą i w jakich technikach formowania mogą występować. Często spotykam się z mylnym przekonaniem, że każda metoda formowania półfabrykatów wymaga potem jakiejś korekty kształtu, ale to nie do końca tak działa. Na przykład metoda wgłębna w formie gipsowej bazuje na bardzo precyzyjnym dopasowaniu masy do formy – tutaj masa ceramiczna jest dociskana lub wlewana do formy, która zwykle nie ma szczelin tworzących nadlewy. Szczypanie z kolei to raczej praca ręczna, gdzie formowanie polega na szczypaniu i kształtowaniu gliny palcami lub narzędziami, więc nie powstają charakterystyczne szwy, a ewentualne niedoskonałości wygładza się od razu podczas pracy. Prasowanie, zwłaszcza izostatyczne lub hydrauliczne, daje bardzo wysoką powtarzalność i szczelność form, więc powstawanie nadlewów jest praktycznie wykluczone – to jedna z głównych zalet tej metody. Myślę, że sporo osób myli pojęcie nadlewów z ogólną obróbką wykończeniową, jednak nadlewy w sensie technicznym to właśnie produkt nieszczelności na granicach form przy odlewaniu wylewnym. Tam, gdzie forma składa się z kilku części, zawsze istnieje minimalna szczelina, przez którą masa wypływa i zastyga jako ten cienki, denerwujący 'szew'. Trzeba to potem usunąć ręcznie lub mechanicznie, bo w przeciwnym wypadku wyrób nie będzie spełniał norm jakości. Tak więc tylko odlewanie wylewne wymusza regularne usuwanie nadlewów – pozostałe metody raczej z tym nie mają problemu, jeżeli są odpowiednio przeprowadzone. Z mojego doświadczenia, mylenie tych procesów wynika najczęściej z niewiedzy na temat specyfiki danej technologii lub z tego, że ktoś nie miał okazji popracować praktycznie przy różnych metodach formowania.