Który typ ceramiki pokrywa się nieprzeźroczystą polewą ołowiowo-cynową o bogatej kolorystyce?
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik ceramik (CES.05).
Nieprzezroczystą polewą ołowiowo-cynową o bogatej kolorystyce pokrywa się majolikę. Tlenek cyny w polewie działa jako zmętniacz: tworzy w szkle drobne kryształki rozpraszające światło, dzięki czemu polewa staje się biała i kryjąca. Zasłania ona porowaty, zwykle barwny czerep i stanowi jasne tło dla dekoracji malarskiej.
Majolika ma czerep porowaty, wypalany w stosunkowo niskiej temperaturze, a na białej polewie maluje się barwne motywy. Z tego powodu wyroby majolikowe kojarzą się z intensywnymi kolorami i bogatym zdobieniem.
Do zapamiętania: majolika - porowaty czerep, nieprzezroczysta polewa cynowa. Gres i kamionka mają czerep spieczony, a porcelit - biały czerep porowaty pokryty przezroczystym szkliwem. Kluczowym słowem w treści pytania jest „nieprzezroczysta”, bo odróżnia majolikę od wyrobów szkliwionych przezroczyście.
Rozwiązanie zależy od rozróżnienia rodzajów ceramiki według czerepu i rodzaju szkliwa.
Gres i kamionka mają czerep spieczony, czyli bardzo mało nasiąkliwy, wypalany w wysokiej temperaturze. Ich wyroby często w ogóle nie wymagają szkliwa albo pokrywa się je szkliwami odpornymi na wysoką temperaturę, a nie niskotopliwą polewą ołowiowo-cynową. Porcelit ma biały, porowaty czerep i pokrywa się go szkliwem przezroczystym, przez które widać jasne tworzywo - zmętnionej polewy nie potrzebuje, bo czerep sam jest biały.
Właściwą odpowiedzią jest majolika. Jej czerep jest porowaty i zwykle barwny, dlatego zakrywa się go nieprzezroczystą polewą z dodatkiem tlenku cyny. Biała powierzchnia polewy jest tłem dla kolorowej dekoracji malarskiej. Typowa pułapka polega na tym, że wszystkie cztery nazwy kojarzą się z wyrobami szkliwionymi. Decydujące są słowa „nieprzezroczysta” i „cynowa” w treści.