Którą technikę formowania wykorzystuje się do nadawania kształtu wyrobom z mas sypkich?
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik ceramik (CES.05).
Wyrobom z mas sypkich nadaje się kształt prasowaniem. Masa sypka ma postać granulatu lub proszku o bardzo małej wilgotności. Nie płynie jak masa lejna i nie jest plastyczna, dlatego kształt można jej nadać tylko przez sprasowanie pod dużym naciskiem w formie stalowej.
Pod ciśnieniem ziarna masy zbliżają się do siebie i zagęszczają, tworząc wypraskę o wystarczającej wytrzymałości do dalszego przenoszenia, suszenia i wypalania. Tak powstają m.in. płytki ścienne i podłogowe, talerze w nowoczesnych prasach izostatycznych oraz kształtki techniczne.
Do zapamiętania przyporządkowanie mas do metod: masa lejna - odlewanie, masa plastyczna - toczenie, wytłaczanie i formowanie w formach gipsowych, masa sypka - prasowanie. Zawartość wody w masie decyduje o tym, jaką metodę formowania można zastosować.
Najczęstszy błąd w tym pytaniu to pomylenie mas sypkich z plastycznymi albo lejnymi.
Wytłaczanie polega na przetłaczaniu masy plastycznej przez ustnik prasy ślimakowej - tak powstają cegły, rury czy kształtki o stałym przekroju. Wymaga masy wilgotnej i plastycznej, więc nie nadaje się do proszku. Odlewanie wykorzystuje masę lejną, czyli płynną zawiesinę, wlewaną do porowatych form gipsowych - masa sypka nie płynie i nie da się jej odlać. Toczenie dotyczy masy plastycznej kształtowanej na obracającym się kole lub w formie z użyciem szablonu i również wymaga odpowiedniej wilgotności.
Prawidłowa odpowiedź to prasowanie. Masa sypka ma bardzo mało wody, więc kształt nadaje się jej przez zagęszczenie granulatu pod dużym naciskiem w formie. Zapamiętaj prosty klucz: im mniej wody w masie, tym większego nacisku potrzeba do formowania - od odlewania, przez toczenie i wytłaczanie, aż po prasowanie.