Przejdź do głównej treści

Kwalifikacja: CES.05 - Zdobienie wyrobów ceramicznych

Zawód: Technik ceramik, Zdobnik ceramiki

Kategorie: Masy ceramiczne i szkliwa

Który produkt stanowi składnik mas lejnych?

A. Dekstryna.
Źle. Dekstryna to dodatek wiążący do szkliw i farb, a nie upłynniacz mas lejnych.
B. Żelatyna.
Źle. Żelatyna jest klejem zwierzęcym i nie upłynnia zawiesiny gliny.
C. Guma arabska.
Źle. Guma arabska służy jako spoiwo w farbach i szkliwach, a nie jako składnik mas lejnych.
D. Szkło wodne.
Dobrze. Szkło wodne jest upłynniaczem - pozwala uzyskać płynną masę lejną przy małej ilości wody.

Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik ceramik (CES.05).

Składnikiem mas lejnych jest szkło wodne. To wodny roztwór krzemianu sodu, który działa jako upłynniacz, nazywany też deflokulantem. Dzięki niemu masa zawiera mało wody, a mimo to jest płynna i daje się wlać do formy gipsowej.

Mechanizm polega na tym, że szkło wodne zmienia ładunki na powierzchni cząstek gliny i kaolinu, które przestają się zlepiać w skupiska. Rozdzielone cząstki swobodnie przesuwają się względem siebie, więc lepkość masy spada. Mniejsza ilość wody oznacza szybsze tworzenie się czerepu w formie, mniejszy skurcz i mniejsze zawilgocenie form gipsowych.

Do zapamiętania: masy lejne przygotowuje się z dodatkiem elektrolitów upłynniających, takich jak szkło wodne i soda. Zbyt duża dawka upłynniacza może jednak znowu zwiększyć lepkość, dlatego ilość dobiera się według receptury.

Pozostałe substancje z odpowiedzi to kleje i spoiwa, które w ceramice mają inne zastosowania niż upłynnianie mas.

Żelatyna jest klejem pochodzenia zwierzęcego - bywa stosowana jako spoiwo, ale nie upłynnia zawiesiny gliny. Dekstryna, produkt rozkładu skrobi, i guma arabska, żywica roślinna, występują w ceramice jako dodatki wiążące w szkliwach, farbach i pastach malarskich. Poprawiają przyczepność warstwy do wyrobu i ułatwiają malowanie, ale w masie lejnej działałyby raczej jako zagęstnik niż upłynniacz.

Właściwa odpowiedź to szkło wodne. Jako upłynniacz rozdziela cząstki gliny, dzięki czemu masa jest płynna mimo niewielkiej ilości wody. Typowa pułapka polega na tym, że wszystkie cztery substancje kojarzą się z „płynną masą”, ale tylko jedna zmienia zachowanie cząstek w zawiesinie. Zapamiętaj podział: upłynniacze do mas lejnych, spoiwa i kleje do szkliw i farb.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wysłane zostaną tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.

Potwierdzenie

Informacja